<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0034-7744</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista de Biología Tropical]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. biol. trop]]></abbrev-journal-title>
<issn>0034-7744</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0034-77442008000300018</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Variación espacio-temporal de Scleractinia, Gorgonacea, Gastropoda, Bivalvia, Cephalopoda, Asteroidea, Echinoidea y Holothuroidea, de fondos someros de la isla San José, Golfo de California]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Holguin Quiñones]]></surname>
<given-names><![CDATA[Oscar Efraín]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[González Medina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Felipe de Jesús]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Solís Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Félix Pico]]></surname>
<given-names><![CDATA[Esteban F]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Instituto Politécnico Nacional Centro Interdisciplinario de Ciencias Marinas ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[La Paz ]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional Autónoma de Mexico Instituto de Ciencias del Mar y Limnologia Laboratorio de Sistematica y Ecologia de Equinodermos]]></institution>
<addr-line><![CDATA[México, D.F. ]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2008</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2008</year>
</pub-date>
<volume>56</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>1189</fpage>
<lpage>1199</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0034-77442008000300018&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0034-77442008000300018&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0034-77442008000300018&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Space-time variation of Scleractinia, Gorgonacea, Gastropoda, Bivalvia, Cephalopoda, Asteroidea, Echinoidea and Holothuroidea, from shallow bottom in San Jose Island, Gulf of California. Between the years 1999 and 2000, six expeditions were made to Isla San José, in the Gulf of California. Observations and samples were taken of benthic macroinvertebrates in nine locations. Based on the samples, the specific components of three phyla were determined: Cnidaria (Scleractinia and Gorgonacea), Mollusca (Gastropoda, Bivalvia and Cephalopoda), and Echinodermata (Echinoidea and Holothuroidea). The abundance of conspicuous benthic macroinvertebrates was visually estimated through free dives at a depth of between two and six meters along two transects parallel to the coast. A total of 38 taxa in three groups were determined. The most abundant species are Tripneustes depressus (44,9%),Echinometra vanbruntii (18,3%),Phataria unifascialis (8,9%), Centrostephanus coronatus (8,0%), Diadema mexicanum (5%) y Eucidaris thouarsii (3,6%). No significant differences between diversity (H’), equity (J) and richness of the species (S) during the months and site of study. The similarity analysis identified two groups from locations of the eastern and western coasts. Rev. Biol. Trop. 56 (3): 1189-1199. Epub 2008 September 30.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Se realizaron seis expediciones a la isla San José, Golfo de California entre los años 1999 y 2000 en donde se llevaron a cabo las observaciones y muestreos. Con base en los muestreos se determinó el componente específico de tres filos de macroinvertebrados bentónicos en nueve localidades: Cnidaria (Scleractinia y Gorgonacea), Mollusca (Gastropoda, Bivalvia y Cephalopoda), y Echinodermata (Echinoidea, Asteroidea y Holothuroidea). La abundancia del macrobentos conspicuo se estimó visualmente mediante buceo libre a una profundidad entre 2 y 6 m a lo largo de dos transectos en banda paralelos a la línea de costa. Se determinó un total de 38 táxones de los tres grupos. Las especies más abundantes son Tripneustes depressus (44,9%), Echinometra vanbruntii (18,3), Phataria unifascialis (8,9%), Centrostephanus coronatus (8,0%), Diadema mexicanum (5%) y Eucidaris thouarsii (3,6%). No se encontraron diferencias significativas en la diversidad (H’), equidad (J) y riqueza de especies (S) entre los meses y localidades. El análisis de similitud identificó a dos grupos de las localidades del litoral oriental y occidental.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="en"><![CDATA[Macroinvertebrates]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[diversity]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[San José Island]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Gulf of California]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Macroinvertebrados]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Isla San José]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Golfo de California]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[  <font face="Verdana" size="2">     <p> </p> </font><b><font face="Verdana" size="4"> </font></b>     <div style="text-align: center;"><b><font face="Verdana" size="4">     <p>Variación espacio-temporal de Scleractinia, Gorgonacea, Gastropoda, Bivalvia, Cephalopoda, Asteroidea, Echinoidea y Holothuroidea, de fondos someros de la isla San José, Golfo de California </p> </font></b></div>     <p><font face="Verdana" size="2" style="font-weight: bold;">Oscar Efraín Holguin Quiñones</font><sup style="font-weight: bold;"><font  face="Verdana" size="1"><a name="a1"></a><a href="#a2">1</a></font></sup><font  face="Verdana" size="2" style="font-weight: bold;">, Felipe de Jesús González Medina</font><a href="#a2"><sup  style="font-weight: bold;"><font face="Verdana" size="1">1</font></sup></a><font  face="Verdana" size="2" style="font-weight: bold;">, Francisco Solís Marín</font><sup style="font-weight: bold;"><font face="Verdana"  size="1"><a href="#a2">2</a> </font></sup><font face="Verdana"  size="2" style="font-weight: bold;">&amp; Esteban F. Félix Pico</font><sup><font face="Verdana" size="1"><a  href="#a2"><span style="font-weight: bold;">1</span></a> </font></sup></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><a name="a2"></a><a href="#a1">1.</a> Centro Interdisciplinario de Ciencias Marinas, Instituto Politécnico Nacional, Apdo. Postal 592. La Paz, B.C.S., México; <a href="mailto:oholguin@ipn.mx">oholguin@ipn.mx</a>, <a  href="ailto:glezmedina@yahoo.com">glezmedina@yahoo.com</a>, <a  href="mailto:efelix@ipn.mx">efelix@ipn.mx</a> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><a href="#a1">2.</a> Laboratorio de Sistematica y Ecologia de Equinodermos. Instituto de Ciencias del Mar y Limnologia. Universidad Nacional Autónoma de Mexico. Apdo. Post. 70-305, México, D.F. 04510, México; <a href="mailto:fasolis@icmyl.unam.mx">fasolis@icmyl.unam.mx</a></font></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p><font face="Verdana" size="2"></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"> </font></p> <font face="Verdana" size="2"><b> </b></font>     <p><font face="Verdana" size="2"><b>Abstract: Space-time variation of Scleractinia, Gorgonacea, Gastropoda, Bivalvia, Cephalopoda, Asteroidea, Echinoidea and Holothuroidea, from shallow bottom in San Jose Island, Gulf of California. </b>Between the years 1999 and 2000, six expeditions were made to Isla San José, in the Gulf of California. Observations and samples were taken of benthic macroinvertebrates in nine locations. Based on the samples, the specific components of three phyla were determined: Cnidaria (Scleractinia and Gorgonacea), Mollusca (Gastropoda, Bivalvia and Cephalopoda), and Echinodermata (Echinoidea and Holothuroidea). The abundance of conspicuous benthic macroinvertebrates was visually estimated through free dives at a depth of between two and six meters along two transects parallel to the coast. A total of 38 taxa in three groups were determined. The most abundant species are <i style="font-weight: normal;">Tripneustes depressus </i>(44,9%),<i style="font-weight: normal;">Echinometra vanbruntii </i>(18,3%),<i style="font-weight: normal;">Phataria unifascialis </i>(8,9%), <i style="font-weight: normal;">Centrostephanus coronatus </i>(8,0%), <i style="font-weight: normal;">Diadema mexicanum </i>(5%) y <i style="font-weight: normal;">Eucidaris thouarsii </i>(3,6%). No significant differences between diversity (H’), equity (J) and richness of the species (S) during the months and site of study. The similarity analysis identified two groups from locations of the eastern and western coasts. Rev. Biol. Trop. 56 (3): 1189-1199. Epub 2008 September 30. </font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2"><b>Key words: </b>Macroinvertebrates, diversity, San José Island, Gulf of California.</font></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p><font face="Verdana" size="2"> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">La costa oriental del estado de Baja </font><font face="Verdana" size="2">California Sur e islas cercanas tienen elevada </font><font face="Verdana" size="2">diversidad biológica y abundancia de recursos </font><font face="Verdana" size="2">bentónicos, como lo demuestran los estudios </font><font face="Verdana" size="2">realizados en los últimos veinte años, especial</font><font face="Verdana" size="2">mente en las bahías de La Paz y áreas circunve</font><font face="Verdana" size="2">cinas por investigadores del CICIMAR y otras </font><font face="Verdana"  size="2">instituciones de la región (Schwartzlose <i>et al</i>. </font><font face="Verdana" size="2">1992, González-Navarro y Elorduy 1997, Maluf </font><font face="Verdana" size="2">y Brusca 2005, Hendrickx y Brusca 2005).    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Entre los invertebrados marinos, los </font><font  face="Verdana" size="2">moluscos, equinodermos y corales son grupos </font><font face="Verdana" size="2">muy conocidos en el golfo de California. La </font><font face="Verdana"  size="2">isla San José, al igual que otras grandes islas </font><font  face="Verdana" size="2">cercanas a la ciudad de La Paz (Espíritu Santo </font><font face="Verdana" size="2">y Cerralvo) es objeto de explotación perma</font><font face="Verdana" size="2">nente de sus recursos marinos, de manera tal </font><font face="Verdana" size="2">que en diversas especies de interés económico,&nbsp; principalmente moluscos, se observan altos&nbsp; grados de sobreexplotación (Holguin-Quiñones y García-Domínguez 1997).    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Las aguas circundantes a este cuerpo insular, sabemos ahora, albergan diversidad&nbsp; de especies aprovechables y potencialmente explotables. No obstante, esta isla ha sido muy&nbsp; poco investigada y se desconocen muchos&nbsp; aspectos relacionados con la composición y estructura de las comunidades de invertebrados&nbsp; de fondos rocosos someros que nos permitan&nbsp; emitir juicios fundados acerca de su potencial&nbsp; biológico.     <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">El objetivo de este trabajo es aportar información biológico-ecológica de fauna de invertebrados en fondos someros rocosos de la isla San José.</font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Algunos autores mexicanos han llevado a cabo estudios puntuales en la costa oriental e islas vecinas a este litoral de Baja California Sur (Baqueiro y Massó 1988, Baqueiro <i>et al</i>. 1981, Cintra-Buenrostro <i>et al</i>.1999, García-Domínguez 1991, García-Domínguez y Félix-Pico 1993, González-Medina <i>et al</i>. 2006, Holguin-Quiñones <i>et al. </i>2000, 2002, Landa-Jaime <i>et al. </i>2005, Reyes-Bonilla y López Pérez 1998, Reyes-Bonilla <i>et al. </i>2005, Solís-Marín <i>et al</i>. 1993, 1997 y 2005, entre otros). No obstante, todavía hoy, una de las islas menos estudiadas y conocidas es precisamente San José sobre la cual no se cuenta con información publicada referente a aspectos biológico-ecológicos y de pesquerías de invertebrados a pesar de que está fisiográficamente muy relacionada con la bahía de La Paz. </font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2">Los corales, moluscos y equinodermos son grupos muy conocidos en el golfo de California en donde se han registrado alrededor de 2680 especies actuales (Morris 1966, Maluf 1988, Keen 1971, Brusca 1980, Maluf y Brusca 2005). Entre los moluscos se han reconocido 1526 especies de la Clase Gastropoda, 553 de la Clase Bivalvia y 20 de la Clase Cephalopoda ( Keen 1971, Brusca 1980, Hendrickx y Brusca 2005), de equinodermos se conocen 63 especies de la Clase Asteroidea, 47 de Echinoidea y 57 de Holothuroidea (Holguin-Quiñones <i>et al</i>. 2000, Maluf 1988, Maluf y Brusca 2005, Solís-Marín <i>et al</i>. 1993, 1997, Solís-Marín y Laguarda 2005), y de corales pertenecientes a la Clase Anthozoa 39 especies del Orden Scleractinia (corales duros) y 13 del Orden Gorgonacea (Durham y Barnard 1952, Reyes-Bonilla <i>et al</i>. 2005, Brusca y Trautwein 2005). </font></p>     <p><font face="Verdana" size="3"><span style="font-weight: bold;">Materiales y métodos</span> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">La isla San José (<a href="#f1">Fig. 1</a>) se encuentra en los 24º 59’ latitud norte y 110º 37’ longitud oeste, está ubicada en el golfo de California, al norte de la bahía de La Paz, separada del macizo peninsular por el estrecho canal de San José, mide 28 km de largo por 7,5 km de ancho y es de las islas más grandes de la costa oriental de Baja California Sur. Su costa presenta acantilados en la parte occidental, algunas caletas protegidas y pequeñas playas. La costa en sus porciones oriental y sur tiene playas arenosas extensas.    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">    <br> <a name="f1"></a></font></p>     <div style="text-align: center;"><font face="Verdana" size="2"><img  src="/img/revistas/rbt/v56n3/art18i1.jpg" title="" alt=""  style="width: 580px; height: 334px;"></font>    <br> <font face="Verdana" size="2"> </font></div>     <p><font face="Verdana" size="2">Se realizaron seis expediciones a la isla entre los años 1999 y 2000 con periodicidad bimensual; se trabajó en 9 puntos de muestreo permanentes (<a href="#f1">Fig. 1</a>) en la franja costera. En cada localidad se llevó a cabo una prospección visual y recolección de especímenes de los tres grupos bajo estudio en fondos someros, se estimaron densidad y abundancia de equinodermos, moluscos y corales y se cuantificaron las especies más conspicuas mediante el sistema de transectos en banda (Conquest <i>et al. </i>1996), a profundidades entre dos y seis metros (50 m x 5 m con repetición) perpendiculares a la costa en cada uno de los puntos de muestreo. Las observaciones se realizaron por medio de buceo libre. El número de individuos avistados por especie (epifauna) se anotó en tablillas de acrílico para cada área de observación. </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Con este sistema se hizo un conteo de los especímenes a lo largo del transecto en un campo visual de 2,5 m a derecha e izquierda, lo cual representó un área de 500 m² por punto de muestreo y fecha de observación. El área total de evaluación durante cada expedición a la isla fue de 4500 m². </font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2">Se coleccionaron algunos especímenes de dudosa identificación. Fueron fijados con solución de formaldehído al 10% con excepción de los holoturoideos, los cuales se fijaron en alcohol al 70%. Para la determinación de las especies se utilizaron los trabajos de Caso (1979, 1994), Brusca (1980), Gotshall (1987) y Kerstitch y Bertsch (2007). Los especimenes fueron depositados en la colección de referencia de invertebrados del CICIMAR-IPN. </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Para efectuar el análisis estadístico de la estructura comunitaria se utilizó solo la abundancia de equinodermos y moluscos. Debido a que los corales están compuestos por colonias fueron evaluados en porcentaje de cobertura. Se emplearon métodos univariados y multivariados para hacer comparaciones entre las localidades y meses estudiados. La riqueza de especies (<i>S</i>) fue representada mediante el número total de las especies en una muestra, la diversidad se obtuvo mediante el índice de Shannon-Weaver (<i>H’</i>) empleando el Log </font><sub><font face="Verdana" size="1">2 </font></sub><font  face="Verdana" size="2">(Magurran 1988), la equidad (<i>J’</i>) con el índice de Pielou (1975). La matriz de similitud de Bray-Curtis (1957) de las localidades se construyó transformando los datos de abundancia por especie con raíz cuarta (<img src="/img/revistas/rbt/v56n3/raiz.jpg"  title="" alt="" style="width: 23px; height: 23px;">) (Field <i>et al</i>. 1982), mientras que la clasificación se realizó empleando la estrategia de unión promedio simple mediante el programa BioDiversity Professional Beta (McAleece 1997). Se aplicaron análisis de variancia (ANOVA; NC = 95 %) de dos vías a la diversidad, equidad y riqueza para determinar si existían diferencias significativas entre las localidades y muestreo, previa comprobación de la normalidad y homogeneidad de varianzas. Dichos análisis se realizaron mediante el programa STATISTICA (StatSoft Inc. 2003). </font></p>     <p><font face="Verdana" size="3"><span style="font-weight: bold;">Resultados</span> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">La composición específica de fondos someros de las localidades muestreadas en la isla San José dentro y fuera de transecto comprende 38 especies agrupadas en tres grandes grupos: Mollusca, 16 táxones (42,1%), Echinodermata, 15 táxones (39,5%) y Cnidaria, 7 táxones (18,4%). </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Los indicadores estructurales de la comunidad (H´ diversidad, J´ equidad y S riqueza de especies) reflejan muy poca fluctuación espacial y temporal como se muestran en las <a href="#f2">figuras 2 A</a> y <a href="#f2">B</a>. En general, se observa poca variabilidad a lo largo del periodo de muestreo en estos tres índices, no existiendo diferencias significativas entre los meses para la diversidad (<i>H’</i>) (ANOVA, F = 1.7219, p = 0.1892), equidad (<i>J</i>) (F = 1.9367, p = 0.1506) y riqueza de especies (<i>S</i>) (F = 0.2470, p = 0.8627) y para las localidades de muestreo tampoco se encontraron diferencias significativas para la diversidad (F = 1.2815, p = 0.2989), equidad (F = 1.5626, p = 0.1886) y riqueza de especies (F = 1.8671, p = 0.1132).    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">    <br> <a name="f2"></a></font></p>     <div style="text-align: center;"><font face="Verdana" size="2"><img  src="/img/revistas/rbt/v56n3/art18i2.jpg" title="" alt=""  style="width: 580px; height: 641px;"></font>    <br> <font face="Verdana" size="2"> </font></div>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2">Con respecto a la abundancia relativa promedio por localidades, las especies más abundantes son <i>Tripneustes depressus </i>(40,5%), <i>Echinometra vanbruntii </i>(21,3%), <i>Phataria unifascialis </i>(8,0%), <i>Centrostephanus coronatus </i>(7,2%), <i>Diadema mexicanum </i>(4,5%) y <i>Eucidaris thouarsii </i>(3,7%), las cuales representan un 85% de la abundancia de la comunidad (<a href="#f3">Fig. 3</a>).    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">    <br> <a name="f3"></a></font></p>     <div style="text-align: center;"><font face="Verdana" size="2"><img  src="/img/revistas/rbt/v56n3/art18i3.jpg" title="" alt=""  style="width: 580px; height: 493px;"></font>    <br> <font face="Verdana" size="2"> </font></div>     <p><font face="Verdana" size="2">Mediante el análisis de similitud entre las estaciones de muestreo es posible ver en el dendrograma a un nivel de corte del 75%, una clara separación entre las localidades del litoral occidental menos expuesto al oleaje (La Tumba, Los Cardones, El Muelle y El Melón) debido a que se encuentran ubicadas frente al canal de San José y las del litoral oriental que por estar ubicadas hacia mar abierto tienen mayor nivel de exposición al oleaje (La Reserva, La Cañada, La Amortajada, Punta Roja y El Calabozo) (<a href="#f4">Fig. 4</a>).    <br> </font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">    <br> <a name="f4"></a></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: center;"><font face="Verdana" size="2"><img  src="/img/revistas/rbt/v56n3/art18i4.jpg" title="" alt=""  style="width: 580px; height: 371px;"></font>    <br> </div> <font face="Verdana" size="2" style="font-weight: bold;"><font size="3">     <p>Discusión</p> </font></font>     <p><font face="Verdana" size="2">De las 15 especies de equinoideos registradas en este trabajo para la isla San José, la más abundante (<i>Tripneustes depressus</i>, abundancia relativa 40,5%) corresponde al grupo de especies características del golfo de California mencionada por Solís-Marín <i>et al</i>. (2005), el mismo caso lo presenta el asteroideo <i>Phataria unifascialis </i>(abundancia relativa 8,0%), que también es una especie característica del golfo de California, junto con <i>Pentaceraster cuminigi </i>y <i>Pharia pyramidatus</i>. En cuanto a las dos especies de holoturoideos presentes en el estudio, el "pepino arenero" <i>Holothuria </i>(<i>Thymiosycia</i>) <i>arenicola </i>presentó valores bajos de abundancia relativa en relación al resto de los equinodermos. Esta especie se halla distribuida, tanto en las costas orientales del golfo de California (Sonora y Sinaloa), como en el golfo de México y en el caribe Mexicano.</font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">Es importante subrayar que no se observaron ofiuroideos ya que estos organismos son de hábitos crípticos y de fototactismo negativo, lo cual los hace esconderse debajo de piedras, y durante la realización de los transectos en banda no se removió, en ningún caso, el substrato.</font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">La riqueza de especies de equinodermos registrada en los fondos rocosos de la isla San José, resultó, como debería de esperarse, menor a lo encontrado por distintos autores en ambientes de arrecifes coralinos: en el arrecife de Cabo Pulmo, B.C.S. se han registrado 38 especies (Cintra-Buenrostro <i>et al. </i>1999); para las zonas arrecifales de Tenacatita, Jalisco se han registrado 17 especies (Landa-Jaime <i>et al</i>. 2005), y para la zona de La Entrega, Oaxaca, se han reportado 20 especies (Zamorano y Leyte-Morales 2005). La composición específica de equinodermos de la zona tiene gran afinidad, aunque menor número de especies, a lo reportado por Holguin-Quiñones <i>et al</i>. (2000) para la Bahía de Loreto (26 especies).</font></p>     <p><font face="Verdana" size="2">La fauna de equinodermos del golfo de <font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2">California conocida hasta la fecha, presenta alta diversidad. No obstante, se requieren más investigaciones, tanto en las aguas litorales someras, como en las aguas profundas para tener un mayor conocimiento de las especies que ahí habitan. </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Los corales duros están mejor representados en la isla San José por <i>Pocillopora verrucosa </i>con 16% de abundancia relativa y en menor proporción por <i>Porites panamensis </i>con 5%, caso contrario ocurre en la bahía de Loreto en que <i>Porites </i>predomina sobre <i>Pocillopora</i>. Ambas especies están ampliamente distribuidas en el litoral suroriental de la península de Baja California e islas aledañas (Squires 1959, Steinbeck y Ricketts 1971, Reyes-Bonilla 1990, Reyes-Bonilla y López-Pérez 1998). </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Los moluscos estuvieron escasamente representados en los transectos, <i>Pinna rugosa </i>con el 2,2%, <i>Pinctada mazatlanica </i>y <i>Conus princeps </i>con un 1,5% de abundancia relativa. Las tres especies son de interés económico. No obstante existen otras especies de importancia comercial en la isla San José observadas fuera de los transectos, como <i>Crassostrea palmula, Hyotissa hyotis, Spondylus calcifer, Hexaplex brassica, Hexaplex princeps </i>y <i>Octopus bimaculatus</i>. </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="3"><span style="font-weight: bold;">Agradecimientos</span> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">El presente estudio deriva de los apoyos recibidos del proyecto de investigación: "Estudio sobre la composición, estructura y función de las comunidades marinas litorales de la isla San José, B.C.S.", (CGPI-IPN, Clave: 990300) y gracias al apoyo económico procedente de los estímulos para el desempeño a la investigación (EDI) y COFAA del Instituto Politécnico Nacional. </font></font></font></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><span style="font-weight: bold;">Resumen</span> </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Se realizaron seis expediciones a la isla San José, Golfo de California entre los años 1999 y 2000 en donde se llevaron a cabo las observaciones y muestreos. Con base en los muestreos se determinó el componente específico de tres filos de macroinvertebrados bentónicos en nueve localidades: Cnidaria (Scleractinia y Gorgonacea), Mollusca (Gastropoda, Bivalvia y Cephalopoda), y Echinodermata (Echinoidea, Asteroidea y Holothuroidea). La abundancia del macrobentos conspicuo se estimó visualmente mediante buceo libre a una profundidad entre 2 y 6 m a lo largo de dos transectos en banda paralelos a la línea de costa. Se determinó un total de 38 táxones de los tres grupos. Las especies más abundantes son <i>Tripneustes depressus </i>(44,9%), <i>Echinometra vanbruntii </i>(18,3), <i>Phataria unifascialis </i>(8,9%), <i>Centrostephanus coronatus </i>(8,0%), <i>Diadema mexicanum </i>(5%) y <i>Eucidaris thouarsii </i>(3,6%). No se encontraron diferencias significativas en la diversidad (<i>H’</i>), equidad (<i>J</i>) y riqueza de especies (<i>S</i>) entre los meses y localidades. El análisis de similitud identificó a dos grupos de las localidades del litoral oriental y occidental. </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><b>Palabras clave: </b>Macroinvertebrados, Isla San José, Golfo de California.</font></font></font></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"> </font></font></font></p> <font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"> <font size="3">     <p><span style="font-weight: bold;">Referencias</span> </p> </font></font> </font></font>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Baqueiro C.E. &amp; J.A. Massó. 1988. variaciones poblacionales y reproducción de dos poblaciones de <i>Chione undatella </i>bajo diferentes regímenes de pesca en la Bahía de La Paz, BCS, México. Cienc. Pesq. INP. Sría de Pesca 6:51-67.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702191&pid=S0034-7744200800030001800001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Baqueiro, C.E., I. Piña &amp; J.A. Massó. 1981. Análisis de una población sobreexplotada de <i>Argopecten circularis </i>en la Ensenada de La Paz, BCS, México. Cienc. Pesq. 2:57-65.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702193&pid=S0034-7744200800030001800002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Brusca, R.C. 1980. Common invertebrates of the Gulf of California. 2nd Ed. Universidad de Arizona, Tucson, EEUU. 513 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702195&pid=S0034-7744200800030001800003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Brusca, R.C. &amp; S. Trautwein. 2005. Cap. 4. Cnidaria and Ctenophora, p 49-65. <i>In </i>Hendrickx, Brusca y Findley (eds.). Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados. Museo del Desierto Arizona-Sonora, Tucson, EEUU. 429 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702197&pid=S0034-7744200800030001800004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Caso, M.E. 1979. Los equinodermos de la Bahía de Mazatlán, Sin. An. Centro Cienc. Mar y Limnol. Univ. Nal. Autón. México, México D.F., México. 6:197-368.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702199&pid=S0034-7744200800030001800005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Caso, M.E. 1994. Estudio morfológico, taxonómico, ecológico y distribución geográfica de los asteroideos recolectados durante las campañas oceanográficas Cortés 1, 2, 3. An. Inst. Cienc. Mar y Limnol. Univ. Nal. Autón. México, México D.F., México. 12: 1-111.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702201&pid=S0034-7744200800030001800006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Cintra-Buenrostro, C.E., H. Reyes-Bonilla &amp; O. Arizpe-Covarrubias. 1999. Los equinodermos (Echinodermata) del arrecife de Cabo Pulmo, Pacífico de México. Rev. Biol. Trop. 46: 341-344.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702203&pid=S0034-7744200800030001800007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Conquest L., R. Burr, R. Donnelly, J. Chavarria &amp; V. Gallucci. 1996. Sampling methods for stock assessment for small–scale fisheries in developing countries 179-225. <i>In</i>: Gallucci <i>et al. </i>1996 Stock assessment. Quantitative methods and applications for small scales fisheries. CRC, Lewis, Chelsea, Missouri, EEUU. 527 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702205&pid=S0034-7744200800030001800008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Durham, J.W. &amp; J.L. Barnard. 1952. Stony corals of the eastern Pacific collected by velero III and velero Iv. Allan Hancock Pac. Exped. 19:1-110.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702207&pid=S0034-7744200800030001800009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Field, J. G., K. R. Clark y R. M. Warwick. 1982. A practical strategy for analysing multispecies distribution patterns. Mar. Ecol. Progr. Ser. 8:37-52.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702209&pid=S0034-7744200800030001800010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">García-Domínguez, F. 1991. Distribución, abundancia, reproducción y fauna asociada de la almeja roñosa <i>Chione californiensis </i>en la Ensenada de La Paz, BCS. Tesis de maestría CICIMAR-IPN, La Paz, BCS, México.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702211&pid=S0034-7744200800030001800011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">García-Domínguez, F. &amp; E.F. Félix-Pico. 1993. Gasterópodos depredadores de <i>Chione californiensis </i>(Broderip, 1835), en la Ensenada de La Paz, B.C.S., México. Rev. Universidad Michoacana, Morelia, México. 7: 28-31.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702213&pid=S0034-7744200800030001800012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">González-Medina, F.J., O.E. Holguin-Quiñones &amp; G. De la Cruz-Agüero. 2006. variación espaciotemporal de algunos macroinvertebrados (Gastropoda, Bivalvia y Echinodermata) de fondos someros del archipiélago Espíritu Santo, Baja California Sur, México. Cienc Mar. 32: 33-44.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702215&pid=S0034-7744200800030001800013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">González-Navarro, E. &amp; J. Elorduy G. 1997. Bibliografía sobre la Bahía de La Paz, B.C.S., México, p 315-343 <i>In </i>Urbán, R. J. y M. Ramírez, R. (eds.). La Bahía de La Paz. Investigación y Conservación. UABCS- CICIMAR-SCRIPPS, La Paz, BCS, México. 345 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702217&pid=S0034-7744200800030001800014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Gotshall, D.W. 1987. Marine animals of Baja California. A guide to the common fishes and invertebrates. Sea Challengers, Monterey, California, EEUU. 112 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702219&pid=S0034-7744200800030001800015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Hendrickx, M.E. &amp; R.C. Brusca. 2005. Cap. 15. Mollusca, p 195-310. <i>In </i>Hendrickx, Brusca y Findley (eds). Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados. Museo Desierto Arizona-Sonora, Tucson, EEUU. 429 pp.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702221&pid=S0034-7744200800030001800016&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Holguin-Quiñones O.E., H. Wright &amp; F.A. Solís-Marín. 2000. Asteroidea, Echinoidea y Holothuroidea en fondos someros de la Bahía de Loreto, B.C.S., México. Rev. Biol. Trop. 48:749-757.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702223&pid=S0034-7744200800030001800017&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Holguin-Quiñones, O.E., E.F. Félix-Pico &amp; G. villareal-Chávez. 2002. Crustáceos de franja litoral y fondos someros del Parque Marino Nacional Bahía de Loreto, BCS., p 157-182. <i>In </i>M.E. Hendrickx (ed.). Contribuciones al estudio de los crustáceos del Pacífico Este, Vol.1. UNAM, México D.F, México.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702225&pid=S0034-7744200800030001800018&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Keen. A.M. 1971. Seashells of tropical west America. 2nd Ed. Stanford, California, EEUU. 1064 pp.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702227&pid=S0034-7744200800030001800019&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Kerstitch A. &amp; H. Bertsch. 2007. Sea of Cortez Marine Invertebrates. A guide for the Pacific coast, México to Perú. 2</font><sup><font face="Verdana" size="1">nd </font></sup><font  face="Verdana" size="2">Ed. Sea Challengers. Monterey, California, EEUU. 124 pp.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702229&pid=S0034-7744200800030001800020&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Landa-Jaime, V., Michel-Morfín, J., Arciénega-Flores &amp; R. Flores-vargas. 2005. Equinodermos del arrecife coralino de Tenacatita, Jalisco. Mem. XVIII Cong. Nal. Zool., Monterrey, Resumen 0237, Monterrey, México.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702231&pid=S0034-7744200800030001800021&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Magurran, A. E. 1988. Ecological diversity and its measurement. Princeton University Press, Nueva Jersey, EEUU.179 pp.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702233&pid=S0034-7744200800030001800022&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Maluf, L.Y. 1988. Composition and distribution of the Central Eastern Pacific echinoderms. Nat. Hist. Mus. Los Angeles. Tech. Rep. 2: 242 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702235&pid=S0034-7744200800030001800023&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Maluf, L.Y. &amp; R.C. Brusca. 2005. Cap. 18. Echinodermata, p 327-343. <i>In </i>Hendrickx, Brusca &amp; Findley (eds). Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados. Museo Desierto Arizona-Sonora, Tucson, EEUU. 429 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702237&pid=S0034-7744200800030001800024&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Morris, P.A. 1966. A field guide to the Pacific coast shells. 2nd Ed. Houghton Mifflin. Boston, EEUU. 297 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702239&pid=S0034-7744200800030001800025&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Pielou, E. C. 1975. Ecological Diversity. Wiley Interscience, Nueva York, EEUU. 142 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702241&pid=S0034-7744200800030001800026&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Reyes-Bonilla, H. 1990. Distribución, riqueza específica, aspectos biogeográficos y taxonómicos de los corales hermatípicos del Golfo de California. Tes. Prof. Dpto. Biol. Mar., Univ. Aut. Baja Calif. Sur, California, EEUU. 128 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702243&pid=S0034-7744200800030001800027&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Reyes-Bonilla H. &amp; A. López-Pérez 1998. Biogeografía de los corales pétreos (Scleractinia) del Pacífico de México. Cienc Mar 24:211-224.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702245&pid=S0034-7744200800030001800028&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Reyes-Bonilla, H., L.E. Calderón, G. Cruz, P. Medina, R.A. López, M.D. Herrero, G.E. Leyte, A.L. Cupul &amp; J.D. Carriquiry. 2005. Atlas de Corales Pétreos (Anthozoa: Scleractinia) del Pacífico Mexicano. CICESE, CONABIO, CONACYT, UABCS, UdeG, UdelM, México.124 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702247&pid=S0034-7744200800030001800029&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Schwartzlose, R.A., D. Alvarez-Millán &amp; P. Brueggeman. 1992. Bibliografía de las Cienc Mar del Golfo de California. UABC, México. 425 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702249&pid=S0034-7744200800030001800030&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Solís-Marín, F.A., M.D. Herrero-Pérezrul, A. Laguarda-Figueras &amp; J. Torres-vega. 1993. Asteroideos y Equinoideos de México (Echinodermata), p 91-105. <i>In </i>S.I. Salazar-vallejo &amp; N.E. González (eds.). Biodiversidad Marina y Costera de México. Com. Nal. Biodiversidad y CIQRO, México, 865 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702251&pid=S0034-7744200800030001800031&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Solís-Marín, F.A., H. Reyes-Bonilla, M.D. Herrero-Pérezrul, O. Arizpe-Covarrubias &amp; A. Laguarda-Figueras. 1997. Sistemática y distribución de los equinodermos de la Bahía de La Paz. Cienc Mar. 23:249-263.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702253&pid=S0034-7744200800030001800032&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Solís-Marín, F.A., Laguarda-Figueras, A. de La Luz Durán-González, C. Ahearn Gust &amp; J. Torres vega. 2005. Equinodermos (Echinodermata) del Golfo de California, México. Rev. Bio. Trop.53:123-137.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702255&pid=S0034-7744200800030001800033&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Squires, D.F. 1959. Corals and coral reefs in the Gulf of California. Bull. Am. Mus. Nat. Hist. Nueva York, EEUU. 118:370-431.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702257&pid=S0034-7744200800030001800034&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Steinbeck, J. &amp; E.F. Ricketts. 1971. Sea of Cortez. P. P. Appel, Mamoroneck, Nueva York, EEUU. 371414 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702259&pid=S0034-7744200800030001800035&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p>     <!-- ref --><p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">Zamorano, P. &amp; G.E. Leyte-Morales. 2005. Cambios en la diversidad de equinodermos asociados al arrecife coralino de La Entrega, Oaxaca, México. Ciencia y Mar, 27:19-28.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702261&pid=S0034-7744200800030001800036&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </font></font></font></p> <font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"> <font size="3">     <p><span style="font-weight: bold;">Referencias de Internet</span> </p> </font></font><font face="Verdana" size="2">     <!-- ref --><p>McAleece, N. 1997. Biodiversity professional beta. The Natural History Museum &amp; The Scottish Association of Marine Science. <a href="mailto:biodiversity@nhm.ac.uk">biodiversity@nhm.ac.uk</a> (consultado 20 abril 2008).    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702264&pid=S0034-7744200800030001800037&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </p>     <!-- ref --><p>StatSoft. 2003. Statistica for windows, version 6.0. <a  href="http://www.%20statsoft.com">www. statsoft.com</a> (consultado 20 abril 2008).    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=1702266&pid=S0034-7744200800030001800038&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> </p> </font><font face="Verdana" size="2"> </font></font></font>     <div style="text-align: center;"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font size="3">     <p><span style="font-weight: bold;">Sinopsis taxonómica de las especies de equinodermos de la Isla San José, Golfo de California</span> </p> </font></font></font></font></div> <font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"> </font></font></font>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">CLASE ASTEROIDEA     <br> Orden Valvatida Perrier, 1884     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Oreasteridae Fisher, 1911     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Nidorellia </i>Gray, 1840 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Nidorellia armata </i>(Gray, 1840)     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Pentaceraster </i>Döderlein, 1916     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; <i>Pentaceraster cuminigi </i>(Gray, 1840)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Acanthasteridae Sladen, 1889     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Acanthaster </i>Gervais, 1841     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; <i>Acanthaster planci </i>(Linnaeus, 1758)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Mithrodiidae Viguier, 1878     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Mithrodia </i>Gray, 1840     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; <i>Mithrodia bradleyi </i>(Verrill, 1870)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Ophidiasteridae Verrill, 1870     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Pharia </i>Gray, 1840 <i>    ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pharia </i>pyramidatus (Gray, 1840)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Phataria </i>Gray, 1840 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Phataria unifascialis </i>(Gray, 1840)     <br> Orden Forcipulatida Perrier, 1884     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Heliasteridae Viguier, 1878     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Heliaster </i>Gray, 1840     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; <i>Heliaster kubinijii </i>(Xantus, 1860) </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">CLASE ECHINOIDEA     <br> Orden Cidaroida Claus, 1880     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Cidariidae Gray, 1825     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Eucidaris </i>Pomel, 1883 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Eucidaris thouarsii </i>(Valenciennes, 1846)     <br> Orden Diadematoida Duncan, 1889     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Diadematidae Gray, 1855     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Diadema </i>Gray, 1825 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Diadema mexicanum (</i>A. Agassiz, 1863)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género Centrostephanus Peters, 1855 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Centrostephanus coronatus </i>(Verrill, 1867)     <br> Orden Echinoida Claus, 1876     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Echinometridae Gray, 1825     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Echinometra </i>Gray, 1825 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Echinometra vanbrunti </i>(A. Agassiz, 1863)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Toxopneustidae Troschel, 1872     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Tripneustes </i>L. Agassiz, 1841 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Tripneustes depressus </i>(A. Agassiz, 1863)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Toxopneustes </i>A. Agassiz, 1841 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Toxopneustes roseus </i>(A. Agassiz, 1863) </font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2">CLASE HOLOTHUROIDEA     <br> Orden Aspidochirotida Grube, 1840     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Holothuriidae Ludwig, 1894     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Holothuria </i>Linnaeus, 1767     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Subgénero <i>Thymiosycia </i>Pearson, 1914 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Holothuria (Thymiosycia) arenicola </i>(Semper, 1868)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Stichopodidae Haeckel, 1896     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Género <i>Isostichopus </i>Deichmann, 1958 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Isostichopus fuscus </i>(Ludwig, 1874) </font></font></font></p>     <div style="text-align: center;"><span style="font-weight: bold;"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="3">Sinopsis taxonómica de las especies de moluscos de la Isla San José, Golfo de California</font></font></font></span></div> <font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font size="3">     <p> </p> </font> </font></font></font></font></font></font>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2">CLASE BIVALVIA     <br> Orden Pterioida Newell, 1965     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Pteriidae Gray, 1857 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pinctada mazatlanica </i>(Hanley, 1856)     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Pinnidae Leach, 1919 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pinna rugosa </i>Sowerby, 1833     <br> Orden Ostreoida de Férrusac, 1922     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Gryphaeidae Vayaloc, 1936     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; <i>Hyotissa hyotis </i>Linnaeus, 1758    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Ostreidae Rafinesque, 1915 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Crassostrea palmula </i>(Carpenter, 1857) <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Myrakeena angelica </i>(Rochebrune, 1895)    ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Spondylidae Linnaeus, 1758 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Spondylus calcifer </i>Carpenter, 1857     <br> Orden Venerida Adams, 1857     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Chamidae Blainville, 1825 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Chama mexicana </i>Carpenter, 1857 </font></font></font></font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2">CLASE GASTROPODA     <br> Orden Docoglossa Troschel, 1866     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Acmaeidae Carpenter, 1857 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Collisella atrata </i>(Carpenter, 1857)     <br> Orden Neotaenioglossa Haller, 1882     ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Cerithiidae de Férrusac, 1819 <span  style="font-style: italic;">    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; </span><i>Cerithium maculosum </i>Kiener, 1841     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Strombidae Rafinesque, 1815 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Strombus galeatus </i>Swainson, 1823    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Muricidae Rafinesque, 1815 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Neorapana tuberculata </i>(Sowerby, 1835) <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Hexaplex princeps </i>(Bropderip, 1822) <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Hexaplex brasssica </i>(Lamarck, 1822)    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Conidae Rafinesque, 1815 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Conus princeps </i>Linnaeus, 1758 <i>    ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Conus nux Broderip</i>, 1833 </font></font></font></font></font></font></p>     <p><font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2">CLASE CEPHALOPODA     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Octopodidae Vaught, 1989 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Octopus bimaculatus </i>Verrill, 1883 </font></font></font></font></font></font></p>     <div style="text-align: center;"><span style="font-weight: bold;"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="3">Sinopsis taxonómica de las especies de cnidarios de la Isla San José, Golfo de California</font></font></font></font></font></font></span></div> <font face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font face="Verdana" size="2"><font  face="Verdana" size="2"><font size="3">     <p> </p> </font>     <p>CLASE ANTHOZOA     <br> Orden Scleractinia Bourne, 1900    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Pocilloporidae Gray, 1842 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pocillopora meandrina </i>Dana, 1846 <i>    ]]></body>
<body><![CDATA[<br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pocillopora verrucosa </i>(Ellis y Solander, 1786)    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Poritidae Gray, 1842 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Porites panamensis </i>Verrill, 1866     <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Dendrophylliidae Gray, 1847 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Tubastraea coccinea </i>Lesson, 1829     <br> Orden Gorgonacea    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; Familia Gorgoniidae <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Muricea californica </i>Aurivillius, 1931 <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Pacifigorgia agassizii </i>(Verrill, 1864) <i>    <br> &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; Gorgonia adamsi </i>(Verrill, 1868) </p> </font><font face="Verdana" size="1"> </font></font></font></font></font></font></font></font></font>     ]]></body>
<body><![CDATA[ ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baqueiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Massó]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Variaciones poblacionales y reproducción de dos poblaciones de Chione undatella bajo diferentes regímenes de pesca en la Bahía de La Paz, BCS, México]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc. Pesq. INP. Sría de Pesca]]></source>
<year>1988</year>
<volume>6</volume>
<page-range>51-67</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baqueiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Piña]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Massó]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Análisis de una población sobreexplotada de Argopecten circularis en la Ensenada de La Paz, BCS, México]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc. Pesq]]></source>
<year>1981</year>
<volume>2</volume>
<page-range>57-65</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Common invertebrates of the Gulf of California]]></source>
<year>1980</year>
<edition>2</edition>
<page-range>513</page-range><publisher-loc><![CDATA[Tucson ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Arizona]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Trautwein]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Cnidaria and Ctenophora]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Hendrickx]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Findley]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados.]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>49-65</page-range><page-range>429</page-range><publisher-loc><![CDATA[Tucson ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Museo del Desierto Arizona-Sonora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Caso]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Los equinodermos de la Bahía de Mazatlán]]></article-title>
<source><![CDATA[Sin. An. Centro Cienc. Mar y Limnol. Univ. Nal. Autón. México, México D.F., México]]></source>
<year>1979</year>
<volume>6</volume>
<page-range>197-368</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Caso]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Estudio morfológico, taxonómico, ecológico y distribución geográfica de los asteroideos recolectados durante las campañas oceanográficas Cortés 1, 2, 3]]></article-title>
<source><![CDATA[An. Inst. Cienc. Mar y Limnol. Univ. Nal. Autón. México, México D.F., México]]></source>
<year>1994</year>
<volume>12</volume>
<page-range>1-111</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cintra-Buenrostro]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Reyes-Bonilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Arizpe-Covarrubias]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Los equinodermos (Echinodermata) del arrecife de Cabo Pulmo, Pacífico de México]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Biol. Trop]]></source>
<year>1999</year>
<volume>46</volume>
<page-range>341-344</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Conquest]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Burr]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Donnelly]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chavarria]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gallucci]]></surname>
<given-names><![CDATA[V]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Sampling methods for stock assessment for small-scale fisheries in developing countries 179-225]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Gallucci]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Stock assessment. Quantitative methods and applications for small scales fisheries]]></source>
<year>1996</year>
<month>19</month>
<day>96</day>
<page-range>527</page-range><publisher-loc><![CDATA[Missouri ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CRC, Lewis, Chelsea]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Durham]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.W]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Barnard]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Stony corals of the eastern Pacific collected by velero III and velero IV]]></article-title>
<source><![CDATA[Allan Hancock Pac. Exped]]></source>
<year>1952</year>
<volume>19</volume>
<page-range>1-110</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Field]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Clark]]></surname>
<given-names><![CDATA[K. R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Warwick]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A practical strategy for analysing multispecies distribution patterns]]></article-title>
<source><![CDATA[Mar. Ecol. Progr. Ser]]></source>
<year>1982</year>
<volume>8</volume>
<page-range>37-52</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García-Domínguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Distribución, abundancia, reproducción y fauna asociada de la almeja roñosa Chione californiensis en la Ensenada de La Paz, BCS]]></source>
<year>1991</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García-Domínguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Félix-Pico]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Gasterópodos depredadores de Chione californiensis (Broderip, 1835), en la Ensenada de La Paz, B.C.S., México]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Universidad Michoacana, Morelia, México]]></source>
<year>1993</year>
<volume>7</volume>
<page-range>28-31</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[González-Medina]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Holguin-Quiñones]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[De la Cruz-Agüero]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Variación espaciotemporal de algunos macroinvertebrados (Gastropoda, Bivalvia y Echinodermata) de fondos someros del archipiélago Espíritu Santo, Baja California Sur, México]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc Mar]]></source>
<year>2006</year>
<volume>32</volume>
<page-range>33-44</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[González-Navarro]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Elorduy G]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Bibliografía sobre la Bahía de La Paz, B.C.S., México]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Urbán]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramírez, R]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La Bahía de La Paz]]></source>
<year>1997</year>
<page-range>315-343</page-range><page-range>345</page-range><publisher-loc><![CDATA[La Paz, BCS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Investigación y Conservación. UABCS- CICIMAR-SCRIPPS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gotshall]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.W]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Marine animals of Baja California. A guide to the common fishes and invertebrates]]></source>
<year>1987</year>
<page-range>112</page-range><publisher-loc><![CDATA[Monterey^eCalifornia California]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sea Challengers]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hendrickx]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Mollusca]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Hendrickx]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Findley]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>195-310</page-range><page-range>429</page-range><publisher-loc><![CDATA[Tucson ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Museo Desierto Arizona-Sonora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Holguin-Quiñones]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wright]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Solís-Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Asteroidea, Echinoidea y Holothuroidea en fondos someros de la Bahía de Loreto, B.C.S., México]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Biol. Trop]]></source>
<year>2000</year>
<volume>48</volume>
<page-range>749-757</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Holguin-Quiñones]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Félix-Pico]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.F]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Villareal-Chávez]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Crustáceos de franja litoral y fondos someros del Parque Marino Nacional Bahía de Loreto, BCS]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Hendrick]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Contribuciones al estudio de los crustáceos del Pacífico Este]]></source>
<year>2002</year>
<volume>1</volume>
<page-range>157-182</page-range><publisher-loc><![CDATA[México D.F ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNAM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Keen]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Seashells of tropical west America]]></source>
<year>1971</year>
<edition>2</edition>
<page-range>1064</page-range><publisher-loc><![CDATA[California ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Stanford]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kerstitch]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bertsch]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sea of Cortez Marine Invertebrates. A guide for the Pacific coast, México to Perú]]></source>
<year>2007</year>
<edition>2</edition>
<page-range>124</page-range><publisher-loc><![CDATA[Monterey^eCalifornia California]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sea Challengers]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Landa-Jaime]]></surname>
<given-names><![CDATA[V]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Michel-Morfín]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Arciénega-Flores]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Flores-Vargas]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Equinodermos del arrecife coralino de Tenacatita, Jalisco. Mem]]></source>
<year>2005</year>
<conf-name><![CDATA[XVIII Cong. Nal. Zool., Monterrey, Resumen 0237]]></conf-name>
<conf-loc>Monterrey </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Magurran]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ecological diversity and its measurement]]></source>
<year>1988</year>
<page-range>179</page-range><publisher-loc><![CDATA[Nueva Jersey ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Princeton University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Maluf]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.Y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Composition and distribution of the Central Eastern Pacific echinoderms]]></article-title>
<source><![CDATA[Nat. Hist. Mus. Los Angeles. Tech. Rep]]></source>
<year>1988</year>
<volume>2</volume>
<page-range>242</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Maluf]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.Y]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Echinodermata]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Hendrickx]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brusca]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Findley]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Listado y Distribución de la Macrofauna del Golfo de California, Mexico. Parte. 1. Invertebrados]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>327-343</page-range><page-range>429</page-range><publisher-loc><![CDATA[Tucson ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Museo Desierto Arizona-Sonora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Morris]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A field guide to the Pacific coast shells]]></source>
<year>1966</year>
<edition>2</edition>
<page-range>297</page-range><publisher-loc><![CDATA[Boston ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Houghton Mifflin]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pielou]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ecological Diversity]]></source>
<year>1975</year>
<page-range>142</page-range><publisher-loc><![CDATA[Nueva York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Wiley Interscience]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes-Bonilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Distribución, riqueza específica, aspectos biogeográficos y taxonómicos de los corales hermatípicos del Golfo de California]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>128</page-range><publisher-loc><![CDATA[California ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Tes. Prof. Dpto. Biol. Mar., Univ. Aut. Baja Calif. Sur]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes-Bonilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[López-Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Biogeografía de los corales pétreos (Scleractinia) del Pacífico de México]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc Mar]]></source>
<year>1998</year>
<volume>24</volume>
<page-range>211-224</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes-Bonilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Calderón]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cruz]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Medina]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[López]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Herrero]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Leyte]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cupul]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Carriquiry]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Atlas de Corales Pétreos (Anthozoa: Scleractinia) del Pacífico Mexicano]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>124</page-range><publisher-name><![CDATA[CICESE, CONABIO, CONACYT, UABCS, UdeG, UdelM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schwartzlose]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alvarez-Millán]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brueggeman]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bibliografía de las Cienc Mar del Golfo de California]]></source>
<year>1992</year>
<page-range>425</page-range><publisher-name><![CDATA[UABC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Solís-Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Herrero-Pérezrul]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Laguarda-Figueras]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Torres-Vega]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Asteroideos y Equinoideos de México (Echinodermata)]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Salazar-Vallejo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[González]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Biodiversidad Marina y Costera de México]]></source>
<year>1993</year>
<page-range>91-105</page-range><page-range>865</page-range><publisher-name><![CDATA[Com. Nal. BiodiversidadCIQRO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Solís-Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Reyes-Bonilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Herrero-Pérezrul]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Arizpe-Covarrubias]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Laguarda-Figueras]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Sistemática y distribución de los equinodermos de la Bahía de La Paz]]></article-title>
<source><![CDATA[Cienc Mar]]></source>
<year>1997</year>
<volume>23</volume>
<page-range>249-263</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Solís-Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Laguarda-Figueras]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Durán-González]]></surname>
<given-names><![CDATA[de La Luz]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ahearn Gust]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Torres Vega]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2005</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Squires]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Corals and coral reefs in the Gulf of California]]></article-title>
<source><![CDATA[Bull. Am. Mus. Nat. Hist. Nueva York, EEUU]]></source>
<year>1959</year>
<volume>118</volume>
<page-range>370-431</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Steinbeck]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ricketts]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sea of Cortez. P. P]]></source>
<year>1971</year>
<page-range>371-414</page-range><publisher-loc><![CDATA[Nueva York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Appel, Mamoroneck]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zamorano]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Leyte-Morales]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Cambios en la diversidad de equinodermos asociados al arrecife coralino de La Entrega, Oaxaca, México]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciencia y Mar]]></source>
<year>2005</year>
<volume>27</volume>
<page-range>19-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[McAleece]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Biodiversity professional beta]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-name><![CDATA[The Natural History Museum & The Scottish Association of Marine Science]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>StatSoft</collab>
<source><![CDATA[Statistica for windows, version 6.0.]]></source>
<year>2003</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
