<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0001-6002</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Acta Médica Costarricense]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Acta méd. costarric]]></abbrev-journal-title>
<issn>0001-6002</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Colegio de Médicos y Cirujanos de Costa Rica]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0001-60022015000200006</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Cardiomiopatía de Takotsubo en un paciente con paraganglioma torácico funcional]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Takotsubo cardiomyopathy in a patient with functional thoracic paraganglioma]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Arias-Quirós]]></surname>
<given-names><![CDATA[Melisa]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Navarro-Cordero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gino]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Acuña-Román]]></surname>
<given-names><![CDATA[Andrés]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Salas-Segura]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donato]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Hospital Rafael Ángel Calderón Guardia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[San José ]]></addr-line>
<country>Costa Rica</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<volume>57</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>83</fpage>
<lpage>85</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0001-60022015000200006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0001-60022015000200006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0001-60022015000200006&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[La cardiomiopatía de Takotsubo sigue siendo una entidad nosológica subdiagnosticada a causa de su variada presentación clínica. Esta patología tiene predilección por el sexo femenino; se manifiesta como una disfunción del ventrículo izquierdo desencadenada por un evento agudo de estrés; tiene la particularidad de ser un proceso reversible. La incidencia de paraganglioma es de menos del 1% de los tumores intratorácicos, y su relación con la génesis de cardiomiopatía de Takotsubo está más que demostrada, aunque es una causa poco frecuente de esta. Se reporta caso clínico de una paciente femenina de 43 años con cardiomiopatía de Takotsubo secundaria a un paraganglioma intratorácico funcional.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Takotsubo&#8217;s cardiomyopathyis a clinical condition usually misdiagnosed due to its diverse clinical signs and symptoms. This pathologyis frequently found in women; the clinical picture is related to a left-ventricledys function triggered by an event of severe stress. It is a reversible process. The incidence of paraganglioma is less than 1% of intrathoracic tumors and, even if not a common cause, its relation with the pathophysiology of Takotsubo&#8217;s cardiomyopathy is well established. We report the case of a 43 year-old female, which presented a Takotsubo&#8217;s cardiomyopathy in the context of an intra-thoracic functional paraganglioma.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[paraganglioma]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[feocromocitoma]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[cardiomiopatía de Takotsubo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[catecolaminas]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Paraganglioma]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[pheochromocytoma]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Takotsubo Cardiomyopathy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Catecholamines]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <div class="Section1">     <div>     <p class="MsoNormal" style="text-align: right;" align="right"><b  style=""><span style="font-family: Verdana;">Caso cl&#237;nico<o:p></o:p></span></b></p>     <p class="MsoNormal" style="text-align: center;" align="center"><span  class="SpellE"><b style=""><span style="font-family: Verdana;">Cardiomiopat&#237;a</span></b></span><b  style=""><span style="font-family: Verdana;"> de <span class="SpellE">Takotsubo</span> en un paciente con <span class="SpellE">paraganglioma</span> tor&#225;cico funcional<o:p></o:p></span></b></p>     <div>     <p class="MsoNormal" style="text-align: center;" align="center"><b  style=""><span style="font-family: Verdana;" lang="EN-US">(<span  class="SpellE">Takotsubo</span> <span class="SpellE">cardiomyopathy</span> in a patient with functional thoracic <span class="SpellE">paraganglioma</span>)<o:p></o:p></span></b></p>     <p class="MsoNormal" style="text-align: center;" align="center"><b  style=""><span style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Melisa Arias-Quir&#243;s<span class="GramE">,<sup>1</sup></span> Gino Navarro-Cordero,<sup>1</sup> Andr&#233;s Acu&#241;a-Rom&#225;n<sup>1</sup> y Donato Salas-Segura<sup>1    <br> </sup></span></b></p>     <p class="MsoNormal" style="text-align: left;"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">    <br> <a name="Correspondencia2"></a>*<a href="#correspondencia1">Direcci&#243;n para correspondencia:</a></span>    ]]></body>
<body><![CDATA[<br> <b style=""><span style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;"></span></b><b  style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana; color: rgb(34, 30, 31);"><o:p></o:p></span></b></p>     <div>     <p class="MsoNormal"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <div style="text-align: justify;"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Resumen </span></b><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La <span  class="SpellE">cardiomiopat&#237;a</span> de <span class="SpellE">Takotsubo</span> sigue siendo una entidad nosol&#243;gica <span class="SpellE">subdiagnosticada</span> a causa de su variada presentaci&#243;n cl&#237;nica. Esta patolog&#237;a tiene predilecci&#243;n por el sexo femenino; se manifiesta como una disfunci&#243;n del ventr&#237;culo izquierdo desencadenada por un evento agudo de estr&#233;s; tiene la particularidad de ser un proceso reversible. La incidencia de <span class="SpellE">paraganglioma</span> es de menos del 1% de los tumores <span class="SpellE">intrator&#225;cicos</span>, y su relaci&#243;n con la g&#233;nesis de <span class="SpellE">cardiomiopat&#237;a</span> de <span class="SpellE">Takotsubo</span> est&#225; m&#225;s que demostrada, aunque es una causa poco frecuente de esta. Se reporta caso cl&#237;nico de una paciente femenina de 43 a&#241;os con <span class="SpellE">cardiomiopat&#237;a</span> de <span class="SpellE">Takotsubo</span> secundaria a un <span  class="SpellE">paraganglioma</span> <span class="SpellE">intrator&#225;cico</span> funcional. <o:p></o:p></span> </div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Descriptores: </span></b><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">paraganglioma</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">, <span class="SpellE">feocromocitoma</span>, <span class="SpellE">cardiomiopat&#237;a</span> de <span class="SpellE">Takotsubo</span>, <span class="SpellE">catecolaminas</span>. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="SpellE"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Abstract</span></b></span><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> </span></b><span  class="SpellE"><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Takotsubo&#8217;s</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> <span class="SpellE">cardiomyopathyis</span> a <span class="SpellE">clinical</span> <span class="SpellE">condition</span> <span class="SpellE">usually</span> <span class="SpellE">misdiagnosed</span> <span class="SpellE">due</span> <span class="SpellE">to</span> <span  class="SpellE">its</span> <span class="SpellE">diverse</span> <span class="SpellE">clinical</span> <span class="SpellE">signs</span> <span class="SpellE">and</span> <span  class="SpellE">symptoms</span>. </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">This <span class="SpellE">pathologyis</span> frequently found in women; the clinical picture is related to a left-<span class="SpellE">ventricledys</span> function triggered by an event of severe stress. It is a reversible process. The incidence of <span class="SpellE">paraganglioma</span> is less than 1% of <span class="SpellE">intrathoracic</span> tumors and, even if not a common cause, its relation with the <span class="SpellE">pathophysiology</span> of <span  class="SpellE">Takotsubo&#8217;s</span> <span class="SpellE">cardiomyopathy</span> is well established. We report the case of a 43 year-old female, which presented a <span class="SpellE">Takotsubo&#8217;s</span> <span  class="SpellE">cardiomyopathy</span> in the context of an intra-thoracic functional <span class="SpellE">paraganglioma</span>. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Keywords: </span></b><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Paraganglioma</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">, <span class="SpellE">pheochromocytoma</span>, <span class="SpellE">Takotsubo</span> <o:p></o:p></span><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Cardiomyopathy</span></span><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">, </span></b><span  class="SpellE"><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Catecholamines</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">. <o:p></o:p></span></div>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Los <span  class="SpellE">feocromocitomas</span> y los <span class="SpellE">paragangliomas</span> son tumores raros de la cresta neural, derivados de &#243;rganos vinculados con el sistema nervioso aut&#243;nomo, que se relacionan con isquemia mioc&#225;rdica, arritmias o falla cardiaca aguda, y que acontecen en el 0,1% de los pacientes con hipertensi&#243;n arterial </span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana; color: rgb(0, 1, 1);">y <span  class="SpellE">cardiomiopat&#237;as</span> agudas, como la de <span  class="SpellE">Takotsubo</span>.<sup><a href="#1">1<span class="GramE">,2,3</span></a> </sup>La cardiopat&#237;a de <span class="SpellE">Takotsubo</span> (CTS) es una entidad rara, descrita en Jap&#243;n a inicio de la d&#233;cada de los noventa. Su incidencia aproximada es de 29,8 por cada mill&#243;n de habitantes en la poblaci&#243;n global.<sup><a href="#1">1</a> </sup>Afecta predominantemente a la poblaci&#243;n femenina<sup><a href="#3">3</a> </sup>y se ha descrito m&#225;s en mujeres postmenop&#225;usicas. Se han postulado diversos mecanismos <span  class="SpellE">fisiopatol&#243;gicos</span>, como alteraci&#243;n en la microcirculaci&#243;n coronaria que afecta el metabolismo de glucosa y &#225;cidos grasos en las zonas <span class="SpellE">hipoquin&#233;ticas</span>,<sup><a  href="#3">3</a> </sup>y el m&#225;s aceptado es el del estr&#233;s <span class="SpellE">catecolamin&#233;rgico</span> tras un est&#237;mulo desencadenante (estr&#233;s emocional, cirug&#237;a, tumor productor de <span class="SpellE">catecolaminas</span>), el cual finalmente conduce a una disfunci&#243;n ventricular.<sup><a href="#1">1</a>,<a  href="#4">4,5</a> </sup>Se plantea que las <span class="SpellE">catecolaminas</span> inundan los receptores beta mioc&#225;rdicos, generando un aturdimiento mioc&#225;rdico.<sup><a href="#1">1</a>,<a  href="#3">3</a> </sup><o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Su presentaci&#243;n cl&#237;nica mimetiza la de un s&#237;ndrome coronario agudo, ya que se muestra como un cuadro de dolor tor&#225;cico de caracter&#237;sticas anginosas, asociado a elevaci&#243;n de <span class="SpellE">biomarcadores</span> y cambios electrocardiogr&#225;ficos en el ST.<sup><a href="#1">1</a><span class="GramE"><a href="#1">,2</a>,<a  href="#4">4</a></span> </sup><o:p></o:p></span></p> </div>     <div>     <div>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Reporte de caso <o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Paciente femenina de 47 a&#241;os, vecina de <span class="SpellE">Zapote</span>, con el antecedente m&#233;dico de hipertensi&#243;n arterial de 4 a&#241;os de evoluci&#243;n, en tratamiento con <span class="SpellE">enalapril</span> e <span  class="SpellE">hidroclorotiazida</span>. Neg&#243; otros antecedentes m&#233;dicos y quir&#250;rgicos. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fue ingresada en un hospital perif&#233;rico por s&#237;ntomas agudos de dolor tor&#225;cico at&#237;pico, m&#225;s taquicardia <span class="SpellE">supraventricular</span> e inestabilidad hemodin&#225;mica, por lo que amerit&#243; <span class="SpellE">cardioversi&#243;n</span> el&#233;ctrica y uso de f&#225;rmacos antiarr&#237;tmicos. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A pesar de la terapia, la paciente evolucion&#243; a <i>shock </i><span  class="SpellE">cardiog&#233;nico</span>, con elevaci&#243;n del segmento ST en el electrocardiograma y <span  class="SpellE">troponinas</span> positivas. Es remitida al tercer nivel de atenci&#243;n para valorar angiograf&#237;a coronaria de emergencia. <o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: justify;"></div> </div>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A su ingreso se le efectu&#243; una <span class="SpellE">ecocardiograf&#237;a</span> de emergencia que demostr&#243; una fracci&#243;n de eyecci&#243;n del ventr&#237;culo izquierdo del 20%, con movilidad global disminuida en forma severa en las regiones <span class="SpellE">&#225;ntero</span>-apical y <span  class="SpellE">septal</span>-medio-apical con <span class="SpellE">hipercontractibilidad</span> en segmentos basales. Este patr&#243;n de contractibilidad se consider&#243; t&#237;pico de una <span class="SpellE">cardiomiopat&#237;a</span> de <span class="SpellE">Takotsubo</span>. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La paciente es llevada al servicio de <span class="SpellE">hemodinamia</span>, donde se le practica angiograf&#237;a coronaria que muestra arterias <span  class="SpellE">epic&#225;rdicas</span> <span class="SpellE">luminogr&#225;ficamente</span> normales. Por el estado de <i>shock</i>, se le coloca un bal&#243;n de <span  class="SpellE">contrapulsaci&#243;n</span> a&#243;rtico y se traslada a la Unidad de Cuidados Intensivos. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Su evoluci&#243;n mediata es adecuada y logra suspender el bal&#243;n de <span  class="SpellE">contrapulsaci&#243;n</span>, con el subsecuente retiro de <span  class="SpellE">inotr&#243;picos</span> y <span class="SpellE">vasopresores</span> en menos de 24 horas. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se practica ecocardiograma control a la semana del inicio del cuadro y se demuestra resoluci&#243;n completa de los cambios descritos, con retorno de la funci&#243;n ventricular izquierda a par&#225;metros de rangos de normalidad. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Durante su estancia en Cuidados Intensivos, la paciente present&#243; varios episodios de crisis hipertensivas, acompa&#241;adas de encefalopat&#237;a en algunas ocasiones. Estos paroxismos eran de predominio matutino y de dif&#237;cil control, a pesar de la optimizaci&#243;n del tratamiento antihipertensivo. En forma conspicua, cada episodio hipertensivo se acompa&#241;aba de trastornos del ritmo cardiaco (taquicardias <span  class="SpellE">supraventriculares</span> parox&#237;sticas) y de diaforesis profusa. <o:p></o:p></span></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Por el comportamiento cl&#237;nico, se plantea la posibilidad diagn&#243;stica de <span  class="SpellE">feocromocitoma</span>, y se inician los estudios bioqu&#237;micos respectivos y de imagen pertinentes para definir su localizaci&#243;n. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se realiz&#243; una TAC <span class="SpellE">abdomino</span>-p&#233;lvica que mostr&#243; gl&#225;ndulas adrenales sin alteraci&#243;n, y ning&#250;n otro hallazgo de relevancia. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La TAC de t&#243;rax mostr&#243; una masa de 35 <span class="SpellE">mm</span> de di&#225;metro, <span class="SpellE">paracervical</span> y apical izquierda, unida a primera costilla (<a href="/img/revistas/amc/v57n2/art06i1.jpg">Figura 1</a>). Se recolect&#243; <span class="SpellE">catecolaminas</span> en orina de 24 horas, que mostraron una franca elevaci&#243;n (<a  href="/img/revistas/amc/v57n2/art06t1.jpg">Cuadro1</a>), por lo que se plantea la posibilidad de un <span class="SpellE">paraganglioma</span> funcional tor&#225;cico. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La paciente es llevada a sala de operaciones para la resecci&#243;n de la masa por <span class="SpellE">toracoscop&#237;a</span>, donde esta se logra sin complicaciones derivadas del acto quir&#250;rgico, y se obtiene una masa de 35 <span class="SpellE">mm</span> de di&#225;metro <span class="SpellE">paracervical</span> y apical izquierda, unida a primera costilla. Durante el <span  class="SpellE">transoperatorio</span>, las cifras de presi&#243;n arterial cursaron con el t&#237;pico patr&#243;n de un tumor productor de <span class="SpellE">catecolaminas</span>, con una elevaci&#243;n inicial y luego una marcada hipotensi&#243;n al momento de la resecci&#243;n de la masa. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">En el <span  class="SpellE">posoperatorio</span>, se tom&#243; un nuevo control de <span  class="SpellE">catecolaminas</span> y <span class="SpellE">metanefrinas</span>, que mostr&#243; un retorno a los niveles de normalidad. <o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La biopsia es valorada y reportada por el servicio de patolog&#237;a y confirma el diagn&#243;stico postulado de &#8220;<span class="SpellE">paraganglioma</span> tor&#225;cico&#8221; (<a href="/img/revistas/amc/v57n2/art06i2.jpg">Figura 2</a>). <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Luego de la cirug&#237;a, la paciente evoluciona satisfactoriamente con resoluci&#243;n de s&#237;ntomas cl&#237;nicos, y es dada de alta con seguimiento subsecuente en Consulta Externa. <o:p></o:p></span></p> </div>     <div>     <div>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Discusi&#243;n <o:p></o:p></span></b></p> </div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La paciente del caso expuesto inicialmente se present&#243; con un cuadro sugestivo de un s&#237;ndrome coronario agudo, tanto por la cl&#237;nica: los hallazgos electrocardiogr&#225;ficos que mostraron anormalidades del segmento ST y de la onda T, como por la <span class="SpellE">positividad</span> de <span class="SpellE">biomarcadores</span>: la troponina, la valoraci&#243;n <span class="SpellE">ecocardiogr&#225;fica</span>- que mostr&#243; &#225;reas de <span class="SpellE">hipokinesia</span> apical del ventr&#237;culo izquierdo-, y la exploraci&#243;n coronaria mediante t&#233;cnica de <span class="SpellE">hemodinamia</span> sin lesiones <span class="SpellE">luminogr&#225;ficamente</span> significativas, hallazgos que revirtieron a la semana de haberse presentado en el Servicio de Emergencias, conforme lo descrito en la bibliograf&#237;a.<sup>1,4,6 </sup>Present&#243; una evoluci&#243;n compatible con la de un tumor productor de <span class="SpellE">catecolaminas</span>, identificado en una localizaci&#243;n inusual con respecto a los que la bibliograf&#237;a reporta.<a href="#2"><sup></sup></a><sup><a>2,3,4</a> </sup><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <div>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">El tratamiento consiste en correcci&#243;n de la causa, y la noxa correspond&#237;a a un <span class="SpellE">paraganglioma</span>, por lo cual la terapia sugerida es extirpar el tumor, tal como se llev&#243; a cabo.<sup><a  href="#4">4</a>,<a href="#7">7</a> </sup>Inicialmente, se maneja con alfa bloqueo, luego se adiciona el beta bloqueo<sup><a href="#1">1</a>,<a href="#3">3</a> </sup>y si es necesario, se agregan otros antihipertensivos y nitratos.<sup><a href="#2">2</a> </sup>Tras corregir la causa, se obtiene retorno de <span class="SpellE">catecolaminas</span> y <span  class="SpellE">metanefrinas</span> a los niveles normales, adem&#225;s de correcci&#243;n de la hipertensi&#243;n refractaria con requerimientos m&#237;nimos de antihipertensivos, tal y como se document&#243; en la paciente, la cual tuvo una evoluci&#243;n cl&#237;nica satisfactoria, con una clara evidencia de la normalizaci&#243;n de los niveles de <span class="SpellE">catecolaminas</span> en sangre. <o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Conflicto de inter&#233;s</span></b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">: no existen conflictos de inter&#233;s que declarar. <o:p></o:p></span></p> </div> </div>     <div>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Referencias <o:p></o:p></span></b></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="1"></a>1. <span  class="SpellE">Coupeza</span> E, <span class="SpellE">Eschaliera</span> R, <span class="SpellE">Pereirac</span> B, <span class="SpellE">Pierrarda</span> R, <span class="SpellE">Souteyranda</span> G, <span class="SpellE">Clerfond</span> G et al. A single <span class="SpellE">pathophysiological</span> <span  class="SpellE">pathway</span> in <span class="SpellE">Takotsubo</span> <span class="SpellE">cardiomyopathy</span>: <span class="SpellE">Catecholaminergic</span> stress. <span  class="SpellE">Arch</span> <span class="SpellE">Cardiovasc</span> <span class="SpellE">Dis</span>. 2014<span class="GramE">;107:245</span>-</span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">252.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064786&pid=S0001-6002201500020000600001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="2"></a>2. <span class="SpellE">Giavarini</span> A, <span class="SpellE">Chedid</span> A, <span class="SpellE">Bobrie</span> G, <span class="SpellE">Plouin</span> P, <span class="SpellE">Hag&#232;ge</span> A, <span class="SpellE">Amar</span> L. Acute catecholamine <span class="SpellE">cardiomyopathy</span> in patients with <span class="SpellE">phaeochromocytoma</span> or functional <span class="SpellE">paraganglioma</span>. <span  class="GramE">Heart.</span> 2013<span class="GramE">;99:1438</span>-1444.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064788&pid=S0001-6002201500020000600002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="3"></a>3. <span class="SpellE">Veillet-Chowdhury</span> M, <span class="SpellE">Fahad</span> Hassan, <span class="SpellE">StergiopoulosK</span>. <span  class="SpellE">Takotsubo</span> <span class="SpellE">cardiomyopathy</span>: A review. <span class="GramE">Acute Cardiac Care.</span> 2014<span  class="GramE">;16:15</span>&#8211;22.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064790&pid=S0001-6002201500020000600003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="PT-BR"><a name="4"></a>4. <span class="SpellE">Naderi</span> N, Amin A, <span class="SpellE">Setayesh</span> A, <span class="SpellE">Pouraliakbar</span> H, <span class="SpellE">Mozaffari</span> K, <span class="SpellE"><span class="GramE">MalekiM</span></span>. </span><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Pheochromocytoma</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">-induced reverse <span class="SpellE">tako-tsubo</span> with rapid recovery of left ventricular function. <span class="SpellE">Cardiol</span> J. 2012<span  class="GramE">;19:527</span>-531.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064792&pid=S0001-6002201500020000600004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="5"></a>5. <span class="SpellE">Subramanyam</span> S, <span class="SpellE">Kreisberg</span> R. <span class="SpellE">Pheochromocytoma</span>: a cause of ST-segment elevation <span class="SpellE">myocardialinfarction</span>, transient left ventricular <span class="SpellE">disfunction</span>, and <span class="SpellE">Takotsubo</span> <span class="SpellE">Cardiomyopathy</span>. <span class="SpellE">Endocr</span> <span class="SpellE">Pract</span>. 2012<span class="GramE">;18:77</span>-79.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064794&pid=S0001-6002201500020000600005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="6"></a>6. Sharkey S. <span class="SpellE">Takotsubo</span> <span class="SpellE">Cardiomyopathy</span> Natural History.</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"> <span class="GramE">Heart Failure <span class="SpellE">Clin</span>.</span> 2013<span class="GramE">;9:123</span>-136.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064796&pid=S0001-6002201500020000600006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="7"></a>7. <span class="SpellE">Kaese</span> S, <span class="SpellE">Sch&#252;lke</span> C, Fischer D, <span class="SpellE">Lebiedz</span> P. <span class="SpellE">Pheochromocytoma</span>-induced <span  class="SpellE">takotsubo</span>-like <span class="SpellE">cardiomyopathy</span> and global heart failure with need for <span class="SpellE">extracorporal</span> life support. Intensive Care Med. 2013<span class="GramE">;39:1473</span>-1474.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=064798&pid=S0001-6002201500020000600007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --> <o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a  name="correspondencia1"></a><a href="#Correspondencia2">*</a>Correspondencia a:</span><b><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> Afiliaci&#243;n de los autores: </span></b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Unidad de Cuidados Intensivos, Hospital Rafael &#193;ngel Calder&#243;n Guardia, San Jos&#233;, Costa Rica. </span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""></span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">navacorde@gmail.com <o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p style="text-align: center;" class="MsoNormal"><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fecha recibido: </span></b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">30 de julio de 2014 <b>Fecha aprobado</b>: 08 de enero de 2015<o:p></o:p></span></p> </div> </div> </div> </div>      ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Coupeza]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Eschaliera]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pereirac]]></surname>
<given-names><![CDATA[B]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pierrarda]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Souteyranda]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Clerfond]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A single pathophysiological pathway in Takotsubo cardiomyopathy: Catecholaminergic stress]]></article-title>
<source><![CDATA[Arch Cardiovasc Dis]]></source>
<year>2014</year>
<volume>107</volume>
<page-range>245-252</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giavarini]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chedid]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bobrie]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Plouin]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hagège]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Amar]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Acute catecholamine cardiomyopathy in patients with phaeochromocytoma or functional paraganglioma]]></article-title>
<source><![CDATA[Heart]]></source>
<year>2013</year>
<volume>99</volume>
<page-range>1438-1444</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Veillet-Chowdhury]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fahad]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hassan]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[StergiopoulosK]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Takotsubo cardiomyopathy: A review]]></article-title>
<source><![CDATA[Acute Cardiac Care]]></source>
<year>2014</year>
<volume>16</volume>
<page-range>15-22</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Naderi]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Amin]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Setayesh]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pouraliakbar]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mozaffari]]></surname>
<given-names><![CDATA[K]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Maleki]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Pheochromocytoma-induced reverse tako-tsubo with rapid recovery of left ventricular function]]></article-title>
<source><![CDATA[Cardiol J]]></source>
<year>2012</year>
<volume>19</volume>
<page-range>527-531</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Subramanyam]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kreisberg]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Pheochromocytoma: a cause of ST-segment elevation myocardialinfarction, transient left ventricular disfunction, and Takotsubo Cardiomyopathy]]></article-title>
<source><![CDATA[Endocr Pract]]></source>
<year>2012</year>
<volume>18</volume>
<page-range>77-79</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sharkey]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Heart Failure Clin]]></source>
<year>2013</year>
<volume>9</volume>
<page-range>123-136</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kaese]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Schülke]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fischer]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lebiedz]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Pheochromocytoma-induced takotsubo-like cardiomyopathy and global heart failure with need for extracorporal life support]]></article-title>
<source><![CDATA[Intensive Care Med]]></source>
<year>2013</year>
<volume>39</volume>
<page-range>1473-1474</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
