<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2215-2563</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Geográfica de América Central]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Geog. Amer. Central]]></abbrev-journal-title>
<issn>2215-2563</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2215-25632022000100409</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15359/rgac.68-1.15</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Piauiense semiarid: expansión y transformación del caso en el territorio]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Semiárido piauiense: expansão da cajucultura e transformações no território]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Piauí state/region (Brazil) semi-arid: expansion and transformation of cashew cultivation in the territory]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alencar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Gustavo de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Espíndola]]></surname>
<given-names><![CDATA[Giovana Mira de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Façanha]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Cardoso]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alencar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria de Nazaré Antão de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad Federal de Piauí  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Piauí  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidad de Federal do Piauí  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Piauí Ceará ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<numero>68</numero>
<fpage>409</fpage>
<lpage>439</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2215-25632022000100409&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2215-25632022000100409&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2215-25632022000100409&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo tiene como objetivo analizar algunos factores que han contribuido a las transformaciones territoriales en el Semiárido, debido a la expansión agrícola de la cajucultura, al municipio de Pio IX. La investigación se basó en la revisión de la literatura, entrevistas, observaciones de campo y análisis de imágenes de satélite. El enfoque de desarrollo territorial se ha utilizado en el desarrollo de planes de desarrollo, para el semiárido de Piauí. Las luchas, los conflictos sociales y las negociaciones, dieron como resultado la creación de proyectos de asentamiento rural en la región del anacardo, que también se beneficiaron del declive de la cultura empresarial del anacardo. El anacardo familiar, asumió el liderazgo en la reorganización del anacardo en el territorio, favorecido también por las nuevas organizaciones sociales y políticas resultantes de la organización de los trabajadores sin tierra, en la búsqueda de la implementación de acciones de reforma agraria. Las acciones del estado desconocen la organización de la base productiva, además de la dimensión ambiental. Los distintos planes de desarrollo apuntan a caminos, pero no son muy efectivos para desencadenar acciones orientadas al desarrollo territorial.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O presente artigo objetiva analisar alguns fatores que tem contribuído para as transformações territoriais no Semiárido a partir da expansão agrícola da cajucultura para o município de Pio IX. A pesquisa baseou-se em revisão bibliográfica, entrevistas, observações de campo e análise de imagens de satélite. A abordagem de desenvolvimento territorial tem sido usada na elaboração de planos de desenvolvimento para o Semiárido piauiense. As lutas, conflitos sociais e negociações resultaram na criação de projetos de assentamentos rurais na região da cajucultura, que também foram beneficiados pelo declínio da cajucultura empresarial. A cajucultura familiar assumiu o protaganismo na reorganização da cajucultura no território, favorecidas também pelas novas organizações sociais e políticas resutantes da organziação dos trabalhadores sem terra na busca pela implementação de ações de reforma agrária. As ações do estado desconsideram organização da base produtiva, além da dimensão ambiental. Os diversos planos de desenvolvimento apontam caminhos, mas são pouco efetivos no desencadeamento de ações voltadas para o desenvolvimento territorial.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article aims to analyze some factors that have contributed to the territorial transformations in the semi-arid climate region of the state of Piauí, Brazil, due to the farming expansion of cashew (Anacardium occidentale L.) plantation in the municipality of Pio IX. The present research was based on literature review, interviews, field observations, and satellite image analysis. A territorial development approach has been used to implement development plans for the semi-arid Piauí. Struggles, agrarian conflicts and negotiations has contributed to the creation of rural settlement projects within a region traditionally inclined to cashew production; settlements creation also benefited from the decline in cashew agribusiness. Family farming cashew assumed a leading role in the restructuring of the cashew production sector that took place within this territory, this new order was also favored by the new social and political organizations created by landless workers in order to implement the agrarian reform. Government actions seem to disregard the level of organization exhibited by the cashew productive sector, and besides of being indifferent to related environmental issues. Various development plans has showed some solutions, however, these are not very effective in triggering actions aimed at territorial development.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Cajucultura]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Assentamento rurais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Desenvolvimento Territorial]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Semiárido.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Cashew plantation]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Rural settlements]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Territorial development]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Semi-arid]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Cajucultura]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Asentamientos rurales]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Desarrollo territorial]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Semi árido.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Abramovay]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Agricultura familiar e desenvolvimento territorial.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista da Associação Brasileira de Reforma Agrária]]></source>
<year>1999</year>
<volume>28 -29</volume>
<page-range>49-67</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Abramovay]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O futuro da regiões rurais.]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da UFRGS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alves]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conhecimentos convencionais e sustentáveis: uma visão de redes interconectadas.]]></article-title>
<source><![CDATA[Desenvolvimento territorial e agroecologia.]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Expressão Popular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Andrade]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Territorialidades, desterritorialidades, novas territorialidades: os limites do poder nacional e do poder local.]]></article-title>
<source><![CDATA[Território: globalização e fragmentação.]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Hucitec]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alencar]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cajucultura no Semiárido piauiense: sistemas agrários e dinâmica espacial. Dissertação]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Piauí, Programa de Desenvolvimento e Meio Ambiente]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>CODEVASF</collab>
<source><![CDATA[Companhia de Desenvolvimento dos Vales do São Francisco e do Parnaíba.]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[TDA Desenhos &amp; Arte Ltda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>CPRM</collab>
<source><![CDATA[Serviço Geológico do Brasil. Projeto cadastro de fontes de abastecimento por água subterrânea, estado do Piauí: diagnóstico do município de Pio IX. Robério Bôto de Aguiar e José Roberto de Carvalho Gomes (Org.)]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CPRM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>DEEPASK</collab>
<source><![CDATA[Programa Nacional de Crédito Fundiário: Veja recursos investidos por cidade do Brasil - PIO IX, PI.]]></source>
<year>2012</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>EMBRAPA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Empresa Brasileira De Pesquisa Agropecuária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Serviço Nacional de Levantamento e Conservação de Solos. SNLCS]]></source>
<year>1979</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EMBRAPA-SNLCS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Façanha]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensaio sobre a agricultura familiar no território, no rural e nas políticas públicas.]]></article-title>
<source><![CDATA[Piauí, desenvolvimento territorial e escalas de abordagem]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUFPI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernandes]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conflitualidade e Desenvolvimento Territorial.]]></article-title>
<source><![CDATA[Luta pela terra, reforma agrária e gestão de conflitos no Brasil.]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Unicamp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Flores]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Medeiros]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. M. V. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A dimensão territorial da sustentabilidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos territoriais na ciência geográfica]]></source>
<year>2013</year>
<edition>1</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Outras Expressões]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>FBB</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[FUNDAÇÃO BANCO DO BRASIL. Fruticultura - Caju: volume 4.]]></article-title>
<source><![CDATA[Desenvolvimento Regional Sustentável. Série Cadernos de propostas para a atuação em cadeias produtivas]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Banco do Brasil/IICA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>IBGE</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística.]]></article-title>
<source><![CDATA[Sistema IBGE de Recuperação Automática - SIDRA. Banco de Dados Agregados - População.]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Desapropriação por interesse social para fins de reforma agrária do imóvel rural Fazenda Sítio Novo, situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>1995</year>
<month>a</month>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Comprovação de dados cadastrais da Fazenda Esplanada, situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>1995</year>
<month>b</month>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Comprovação de dados cadastrais da Fazenda Baixão da Direita/Data Cova Donga (Serra Nova), situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>2000</year>
<month>a</month>
<numero>54380.000131/00-44</numero>
<issue>54380.000131/00-44</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Comprovação de dados cadastrais da Fazenda Ponta da Serra, situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>2000</year>
<month>b</month>
<numero>54380.000160/00-42</numero>
<issue>54380.000160/00-42</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Comprovação de dados cadastrais da Fazenda Sítio Novo, situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>2000</year>
<month>c</month>
<numero>54380.000172/00-21</numero>
<issue>54380.000172/00-21</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Desapropriação por interesse social para fins de reforma agrária do imóvel rural Fazenda São Luís, situada no município de Pio IX.]]></source>
<year>2002</year>
<numero>54380.001373/2002-70</numero>
<issue>54380.001373/2002-70</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Teresina, PI ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCRA/SR-24/PI, 2002]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Situação jurídica dos imóveis rurais, por município no Estado do Piauí.]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-name><![CDATA[INCRA. Sistema Nacional de Cadastro Rural - SNCR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INCRA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Colonização e Reforma Agrária.]]></article-title>
<source><![CDATA[Relatório de Projetos de Reforma Agrária - Piauí.]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-name><![CDATA[INCRA. Sistema de Informações de Projetos de Reforma Agrária - SIPRA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>INTERPI</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto de Terras do Estado do Piauí.]]></article-title>
<source><![CDATA[INTERPI fecha acordo em Pio IX para assentar mais de mil famílias.]]></source>
<year>2006</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leite]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. A. de S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A agroindústria de caju no Brasil: políticas públicas e transformações econômicas. 176 f. Tese (Doutorado em Economia)]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual de Campinas, Instituto de Economia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Morin]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. de A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bosco]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A via para o futuro da humanidade.]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Raffestin]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma geografia do poder.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[França]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Cecília]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Série Temas]]></source>
<year>1993</year>
<volume>29</volume>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Ática]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Richardson]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa social: métodos e técnicas]]></source>
<year>1999</year>
<edition>3</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Atlas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Roos]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Territorialização da luta pela terra e transformações regionais.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Saquet]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcos Aurélio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Souza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edson Belo Clemente de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Leituras do conceito de território e de processos espaciais]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Expressão Popular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R. dos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Peluzio]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.M. de O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Saito]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[passo a passo: aplicações práticas]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SPRING 5.1.2]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sampieri]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Collado]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lucio]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. del P. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vaz de Moraes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daisy]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Metodologia de Pesquisa.]]></source>
<year>2013</year>
<edition>5.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Penso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Saquet]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma abordagem territorial.]]></article-title>
<source><![CDATA[Territórios e territorialidades: teorias, processos e conflitos]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Expressão Popular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. M. A. Da.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Entre o combate à seca e a convivência com o semi-árido: transições paradigmáticas e sustentabilidade do desenvolvimento.]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Banco do Nordeste do Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. das M. E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Associativismo: as cooperativas de caju em Picos, Piauí - COCAJUPI. Dissertação (Mestrado em Serviço Social)]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Picos ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Pernambuco, Centro de Ciências Sociais Aplicadas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>USGS</collab>
<source><![CDATA[United States Geological Survey.]]></source>
<year>1985</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>USGS</collab>
<source><![CDATA[United States Geological Survey.]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>USGS</collab>
<source><![CDATA[United States Geological Survey.]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Wanderley]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. de N. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Um saber necessário: os estudos rurais no Brasil.]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Unicamp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
