<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1409-469X</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Diálogos Revista Electrónica de Historia]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Diálogos rev. electr. hist]]></abbrev-journal-title>
<issn>1409-469X</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Escuela de Historia. Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1409-469X2023000100095</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15517/dre.v24i1.53008</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Acciones estatales para el desarrollo de las regiones atlántico/caribe y chorotega de Costa Rica: una comparación de intenciones y resultados, 1950-2009]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Main policies actions for development of costa rican atlantic/ caribbean and chorotega regions: comparison between intentions and final results, 1950-2009]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Blanco Obando]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgar]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de Costa Rica  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Costa Rica</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>24</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>95</fpage>
<lpage>120</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1409-469X2023000100095&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1409-469X2023000100095&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1409-469X2023000100095&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen En el presente artículo se analizan las principales acciones estatales dirigidas al desarrollo de los sistemas productivos en las regiones Atlántico/Caribe y Chorotega de Costa Rica, así como a la expansión de los servicios primordiales para el bienestar de la población. Mediante la revisión de numerosos documentos oficiales, estadísticos, científicos y técnicos se demuestra que, el Estado costarricense ha dirigido substancial y continua inversión para incorporar a las regiones en el modelo económico nacional y, asegurar a su población el acceso a los servicios esenciales. Sin embargo, dichas acciones no han sido suficientes para revertir las serias condiciones de pobreza y desigualdad predominantes en dichas regiones.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article analyzes the main state actions aimed at development of production systems in Costa Rica´s regions Atlantic/Caribbean and Chorotega, and expansion of key services for population. Through reviewing numerous official, statistical, scientific and technical documents, it´s shown that Costa Rican State has directed significant and continuous investment to incorporate regions into national economic model and ensure access to essential services. However, these actions have not been enough to reverse regional conditions of poverty and inequality.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[desarrollo regional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[modelo agroexportador]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[pobreza]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[desigualdad.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[regional development]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[agro-export model]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[poverty]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[inequality]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1950]]></source>
<year>1950</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1959-1960]]></source>
<year>1960</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1970]]></source>
<year>1970</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1980]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1989-1990]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 2000]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 2009]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Indicadores por cantón 2009]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Caja Costarricense de Seguro Social</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 2012]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[CCSS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[San José, Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Centro de Investigaciones Históricas de América Central</collab>
<source><![CDATA[Mensajes presidenciales de Otilio Ulate Blanco, 1949-1953]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Centro de Investigaciones Históricas de América Central</collab>
<source><![CDATA[Mensajes presidenciales de José Figueres Ferrer, 1953-1958]]></source>
<year>2009</year>
<month>a</month>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Centro de Investigaciones Históricas de América Central</collab>
<source><![CDATA[Mensajes presidenciales de Mario Echandi Jiménez, 1958-1962]]></source>
<year>2009</year>
<month>b</month>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Dirección General de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Censo Agropecuario 1950]]></source>
<year>1953</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Economía y Hacienda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Dirección General de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Censo Agropecuario 1963]]></source>
<year>1965</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Economía y Hacienda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Dirección General de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Censo Agrícola 1973]]></source>
<year>1975</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Economía y Hacienda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Dirección General de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Censo Agrícola 1984.]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Economía y Hacienda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Edelman]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El Distrito de Riego de Guanacaste (Costa Rica) y la Política del Agua.]]></article-title>
<source><![CDATA[Anuario de Estudios Centroamericanos]]></source>
<year>1987</year>
<volume>3</volume>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Girot]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La crisis del ferrocarril: evolución de los transportes hacia la región Atlántica]]></article-title>
<source><![CDATA[Actas del Seminario, Estado de la Investigación Científica y la Acción Social sobre la Región Atlántica de Costa Rica]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[OF de Publicaciones de la UCR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Costarricense de Turismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1973]]></source>
<year>1974</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ICT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Costarricense de Turismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1992]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ICT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Costarricense de Turismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 2008]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ICT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Costarricense de Turismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 2009]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ICT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta de Hogares y Propósitos Múltiples]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta de Hogares y Propósitos Múlti- ples]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta de Hogares y Propósitos Múlti- ples]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta de Hogares y Propósitos Múlti- ples]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta de Hogares y Propósitos Múlti- ples]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadísticas y Censos</collab>
<source><![CDATA[Encuesta Nacional de Hogares]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1954]]></source>
<year>1954</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1955]]></source>
<year>1956</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1960]]></source>
<year>1960</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1970]]></source>
<year>1970</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1980]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1985]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1989]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1990-1991]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1997]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 1998-2000]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 2001-2001]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Vivienda y Urbanismo</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 2002]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INVU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Marín]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Núñez]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los sistemas de cabotaje de Guanacaste, un análisis comparado de ar- ticulaciones nodales interregionales en Costa Rica. 1890-2000. (Re) Lecturas de Guanacaste: 1821-2010]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sociedad Editora Alquimia, S.A.]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Agricultura e Industria</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1951]]></source>
<year>1952</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MAI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Agricultura y Ganadería</collab>
<source><![CDATA[Informe Anual de Labores 2010]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MAG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1950]]></source>
<year>1950</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1951]]></source>
<year>1951</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1963]]></source>
<year>1963</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1971]]></source>
<year>1971</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1982-1986]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1987]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 1986-1990]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Anual 2000]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Pública</collab>
<source><![CDATA[Memoria Institucional 2006-2010]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Planificación Nacional y Política Económica</collab>
<source><![CDATA[Plan Nacional de Desarrollo 1982-1986, Volvamos a la Tierra]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MIDEPLAN]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Planificación Nacional y Política Económica</collab>
<source><![CDATA[Plan Nacional de Desarrollo Monseñor Víctor Manuel Sanabria 2002-2003]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MIDEPLAN]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B55">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Oficina de Planificación, Presidencia de la República</collab>
<source><![CDATA[Plan de Desarrollo Económico y Social de Costa Rica 1965-1968-1974]]></source>
<year>1966</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MIDEPLAN]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B56">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Servicio Nacional de Aguas Subterráneas, Riego y Avenamiento</collab>
<source><![CDATA[Distrito de Riego Arenal-Tempisque]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SENARA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B57">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Smith]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Murillo]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Desarrollo de la costa atlántica costarricense: Estado, capitalismo y mo- vilización social]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[OF de Publicaciones de la UCR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B58">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Viales Hurtado]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Después del enclave 1927-1950: un estudio de la Región Atlántica costarri- cense]]></source>
<year>1998</year>
<edition>1</edition>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edit. UCR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B59">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zeledón]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La Construcción de la Carretera Inter-Americana en Guanacaste, región y medios de comunicación 1943 y 1970]]></article-title>
<source><![CDATA[Guanacaste: (Re) Construcción de una región. 1850-2007]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica. ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Librería Alma Mater]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
