<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1409-0015</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Medicina Legal de Costa Rica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Med. leg. Costa Rica]]></abbrev-journal-title>
<issn>1409-0015</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Asociación Costarricense de Medicina Forense]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1409-00152015000200022</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Manejo conservador de una fistula de quilo por diseción radical de cuello: reporte de un caso y revisión de la literatura]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brenes Leñero]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murillo Ceciliano]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mora Segura]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A">
<institution><![CDATA[,  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<volume>32</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>189</fpage>
<lpage>192</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1409-00152015000200022&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1409-00152015000200022&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.sa.cr/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1409-00152015000200022&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Se expone el caso de un paciente masculino de 59 años con diagnóstico de carcinoma medular de tiroides con metástasis ganglionares, al cual se le realiza una tiroidectomía total bilateral con disección radical de cuello modificada tipo III. En el postoperatorio se documenta fístula del conducto torácico. Se dio un manejo conservador con dieta hiperprotéica sin carbohidratos y rica en triglicéridos de cadena media el cual fue satisfactorio.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[We describe the case of a 59-year-old male patient with a diagnosis of medullar thyroid carcinoma with affection of a cervical lymph node surgically managed with total thyroidectomy and bilateral radical neck dissection. It was diagnosed with a thoracic duct fistula. A conservative management with a strict diet of proteins enriched with medium chain triglycerides was performed in a successful way. Because of the case a review of the literature was performed.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Fistula de quilo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[quilorragia]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[conducto torácico]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[disección de cuello]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[complicaciones]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Chyle fistula]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[chylesrage]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[thoracic dect]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[neck dissection]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[complications]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <div class="Section1">     <div style="text-align: right;"></div>     <p style="text-align: right;" class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Presentación de caso<o:p></o:p></span></b></p>     <p class="MsoNormal" style="text-align: center;" align="center"><b  style=""><span style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Manejo conservador de una <span class="SpellE">fistula</span> de quilo por <span  class="SpellE">diseción</span> radical de cuello: reporte de un caso y revisión de la literatura<o:p></o:p></span></b></p>     <p class="MsoNormal" style="text-align: center;" align="center"><b  style=""><span style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">E. Brenes Leñero <sup><a href="#1_">1</a><a name="4_"></a>*</sup> M. Murillo Ceciliano<sup><a href="#2_">2</a><a name="5_"></a>*</sup> E. Mora Segura <sup><a href="#3_">3</a><a name="6_"></a>*</sup><o:p></o:p></span></b></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Resumen:<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se expone el caso de un paciente masculino de 59 años con diagnóstico de carcinoma medular de tiroides con metástasis ganglionares, al cual se le realiza una tiroidectomía total bilateral con disección radical de cuello modificada tipo III. En el postoperatorio se documenta fístula del conducto torácico. Se dio un manejo conservador con dieta <span  class="SpellE">hiperprotéica</span> sin carbohidratos y rica en triglicéridos de cadena media el cual fue satisfactorio.<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Palabras claves:<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fistula</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> de quilo, <span  class="SpellE">quilorragia</span>, conducto torácico, disección de cuello, complicaciones<o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Abstract:<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">We describe the case of a 59-year-old male patient with a diagnosis of medullar thyroid carcinoma with affection of a cervical lymph node surgically managed with total <span class="SpellE">thyroidectomy</span> and bilateral radical neck dissection. It was diagnosed with a thoracic duct fistula. A conservative management with a strict diet of proteins enriched with medium chain triglycerides was performed in a successful way. Because of the case a review of the literature was performed.<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Keywords<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="SpellE"><span  class="GramE"><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"  lang="EN-US">Chyle</span></span></span><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"> fistula, <span  class="SpellE">chylesrage</span>, thoracic <span class="SpellE">dect</span>, neck dissection, complications.</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Introducción<o:p></o:p></span></b></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La lesión del conducto torácico es una complicación rara de la cirugía cervical o torácica, alcanzando una incidencia de 1-2 %; cifras que se incrementan en reintervenciones <a href="#1"><sup>(1,2, 3</sup></a><span  class="GramE"><a href="#1"><sup>)</sup></a> .</span> Es una condición que tiene alta morbilidad y mortalidad para el paciente de no ser tratado adecuada y oportunamente.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se presenta un caso de una lesión del conducto torácico a nivel cervical durante la realización de una disección radical de cuello modificada, la cual deriva en una fístula de quilo, que fue resuelta exitosamente de forma conservadora con la utilización de una dieta alta de proteínas, exenta de carbohidratos y enriquecida con suplementos de triglicéridos de cadena media (TCM).<o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Descripción del caso:<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Paciente masculino de 59 años, diabético. referido por carcinoma medular de tiroides diagnosticado por biopsia por aguja fina (BAAF), con ultrasonido de cuello que documenta además una masa supraclavicular izquierda sólida de bordes bien definidos de 52 x 39 <span  class="SpellE">mm</span> con calcificaciones en su interior y abundante <span class="SpellE">vascularidad</span> que se ubica inmediatamente lateral al lóbulo izquierdo tiroideo sin hacer contacto.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Es llevado a sala de operaciones donde se realiza tiroidectomía total bilateral con disección radical de cuello modificada tipo III bilateral, involucrando los niveles ganglionares del II al V bilateral. <span class="SpellE">Intraoperatoriamente</span>, se identifica salida de líquido transparente por encima de la vena subclavia izquierda al resecar adenopatía descrita por ultrasonido, la cual se encontraba firmemente adherida a planos profundos. Inmediatamente se considera como de origen del conducto torácico y se liga, logrando in situ controlar la salida del líquido. Se le coloca un dispositivo de drenaje a succión tipo <span class="SpellE">HemoVAC</span> de ¼ de pulgada en lecho quirúrgico bilateralmente.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">En el postoperatorio número uno, el paciente se encuentra en buen estado general, sin embargo, presenta los apósitos y gasas alrededor del cuello empapados de un líquido transparente y 683cc de salida por el dreno de un líquido seroso del cual se toma una muestra y se ordena triglicéridos en líquido.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Al segundo día postoperatorio el paciente se encuentra drenando 417cc de líquido francamente lechoso (<a  href="/img/revistas/mlcr/v32n2/art22i1.jpg">figura 1</a>), cuyo análisis de laboratorio<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">presenta</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> 697mg/<span  class="SpellE">dL</span> de triglicéridos. Se diagnostica fístula de quilo. La Unidad de Soporte Nutricional inicia una estricta dieta <span class="SpellE">hiperproteica</span> con<o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">suplementos de triglicéridos de cadena media (TCM), la cual consistía al desayuno de un huevo duro con dos cucharadas de TCM, y al almuerzo y cena de carne molida hervida con tomate picado y 2 cucharadas de TCM.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Al tercer día de postoperatorio y primero del inicio de la dieta, el dreno descarga 450cc de líquido seroso. Al cuarto día postoperatorio (2 días<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">después</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> de modificación en su dieta) se encuentra drenando 250cc de líquido seroso. Para el quinto disminuye a 225cc. Al sexto día drena<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">únicamente</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> 152cc de un líquido que continúa seroso. Para el octavo día postoperatorio se disminuye a 63cc, día el cual el dreno derecho se desprende por lo que se continúa manejo con solo el dreno izquierdo. Para el décimo día postoperatorio el paciente se encuentra drenando 10cc del dreno izquierdo por lo que se retira.<o:p></o:p></span></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se mantiene 3 días más internado vigilando evolución. Al día 13 postoperatorio se da egreso con misma dieta, a la cual se le agregan frutas y yogurt. En cita control 15 días después presenta una herida sana en vías de cicatrización, sin secreción, se retiran suturas. (<a  href="/img/revistas/mlcr/v32n2/art22i2.jpg"><span class="GramE">figura</span> 2</a>)<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Discusión<o:p></o:p></span></b></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">El sistema linfático es una amplia red de vasos y capilares distribuidos por todo el organismo <a href="#1"><sup>(1)</sup></a>. La cisterna de quilo, a nivel de L1 asciende y se convierte en el conducto torácico, la cual drena linfa de casi todo el <span class="GramE">cuerpo<a href="#3"><sup>(</sup></a></span><a  href="#3"><sup>3,4)</sup></a>. El conducto torácico es el tronco linfático más voluminoso, se origina en la confluencia de los troncos linfáticos lumbares y asciende a la derecha de la aorta hasta la base del cuello ubicándose posterior y medial a la arteria subclavia izquierda. Recibe la linfa de la mitad izquierda del cuerpo y de la mitad inferior derecha, y desemboca al sistema venoso en el <span class="SpellE">conflujente</span> yugulo-subclavio izquierdo <sup><a href="#1">(1</a><span class="GramE"><a  href="#1">,</a><a href="#3">3,</a><a href="#5">5</a></span><a href="#5">)</a></sup>. La mitad superior derecha desemboca en el sistema venoso por medio de la vena linfática derecha <a href="#6"><sup>(6)</sup></a>. Sin embargo presenta gran variabilidad anatómica en su curso, lo que lo hace especialmente susceptible a lesiones iatrogénicas. <a href="#4"><sup><span  class="GramE">( 4</span>-6)</sup></a><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La función más importante del conducto torácico es transportar el quilo, el cual está definido como linfa enriquecida con las grasas absorbidas en forma de triglicéridos y colesterol desde los linfáticos intestinales hasta la circulación venosa, además, ayuda a mantener el balance de líquidos corporales y regresa a la circulación algunas proteínas (principalmente albúmina) y linfocitos T <a href="#6"><sup>( 6,7)</sup></a>. Es un líquido linfático estéril y bacteriostático, de aspecto túrbido o lechoso y pH alcalino <sup><a href="#4">(4,</a><a  href="#7">7-11</a><a href="#7">)</a></sup>.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">El 95% de la grasa proveniente de la dieta está compuesta por triglicéridos de cadena larga (&gt;12 unidades de carbono) que luego de ser absorbidos a nivel intestinal, pasan formar parte del quilo, siendo transportados exclusivamente por el conducto torácico. <sup><a  href="#7">(7,</a><a href="#9">9)</a></sup> Los ácidos grasos de cadena media (TCM) son hidrosolubles y, al no precisar <span  class="SpellE">emulsificación</span> por las sales biliares, se absorben directamente del intestino hacia la circulación portal por lo que no requieren pasar por el conducto torácico. <sup><a href="#1">(1</a><span class="GramE"><a href="#1">,</a><a  href="#9">9,10</a></span><a href="#9">)</a></sup><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La lesión de vasos linfáticos o del conducto torácico ocasiona una fuga quilosa <a href="#1"><sup>(1-3)</sup></a>. Puede surgir secundario a tumoraciones, tuberculosis, radicación, trauma, o postquirúrgica, principalmente por disección de cuello, entre otros. <sup><a href="#1">(1</a><span  class="GramE"><a href="#1">,2,</a><a href="#5">5,</a><a href="#12">12</a></span><a  href="#12">)</a></sup> La fístula quilosa por daño al conducto torácico es una complicación rara de la disección radical de cuello que se presenta en 1%- 2.5% de los casos, principalmente del lado izquierdo en 75% de los casos. <sup><a href="#5">(5,</a><a  href="#7">7-9</a>,<a href="#11">11)</a></sup> Sin tratamiento, puede causar una gran morbilidad por deterioro nutricional por pérdida de líquidos, electrolitos y albúmina, disfunción inmune por <span class="SpellE">linfocitopenia</span>, <span class="SpellE">coagulopatía</span> y derivar en hospitalizaciones extendidas. <sup><a href="#3">(3</a><span class="GramE"><a href="#3">,</a><a  href="#5">5,</a><a href="#7">7</a></span><a href="#7">-9</a>,<a  href="#13">13)</a></sup><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Su importancia radica en sus potenciales complicaciones locales y sistémicas que exponen al paciente a un riesgo de mortalidad de hasta un 50% sin el tratamiento adecuado. <sup><a href="#1">(1,</a><a  href="#13">13)</a></sup> Si la fístula se identifica <span  class="SpellE">intraoperatoriamente</span> requiere de una reparación inmediata, debe de ligarse con una sutura no absorbible 3-0 o 4-0 que debe de incluir tejidos circundantes sin penetrar la pared del ducto. Se han sugerido otros medios de reparación como colgajos musculares, mallas y sellantes de fibrina. <sup><a href="#5">(5,</a><a href="#13">13)</a></sup><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">El diagnóstico <span  class="SpellE">postoperatrio</span> de la lesión del conducto torácico se sospecha cuando el color del líquido del drenaje se vuelve lechoso<span class="GramE">,<a href="#2"><sup>(</sup></a></span><sup><a  href="#2">2,</a><a href="#7">7,8,</a><a href="#11">11)</a></sup> sin embargo la apariencia y composición del líquido no son constantes por lo que se debe realizar un examen <span class="SpellE">citoquímico</span> confirmatorio mediante el análisis de laboratorio del líquido sospechoso, con características de un alto contenido de grasas en forma de triglicéridos (TG) en &gt;110 <span  class="SpellE">mg</span>/<span class="SpellE">dL</span> y predominio de linfocitos.<sup><a href="#1">(1,2</a>,<a href="#6">6,7,</a><a  href="#10">10)</a></sup>. Si los niveles de TG son de 50-110 <span class="SpellE">mg</span>/<span class="SpellE">dL</span>, se debe realizar un estudio de lipoproteínas para demostrar la presencia de <span  class="SpellE">quilomicrones</span>. En casos de TG &lt; 50mg/<span class="SpellE">dL</span>, se puede descartar el diagnóstico de fuga de quilo a menos que el<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">paciente</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> de encuentre en ayunas o <span class="SpellE">malnutrido</span>. En estos casos, el análisis de <span class="SpellE">lipoprotein</span>-lipasa puede ser <span  class="GramE">diagnóstica</span>. <a href="#7"><sup>(7)</sup></a> Se puede realizar una prueba diagnóstica del contenido del drenaje al modificar la dieta del paciente hacia una dieta baja en grasas. Si hay cambios en la coloración del mismo, se puede sospechar de una fuga linfática. <a href="#2"><sup>(2)</sup></a> Su difícil manejo ocasiona múltiples reintervenciones, morbilidad y mortalidad de no ser manejado adecuadamente.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Las metas incluyen disminuir la producción y flujo de quilo para proporcionar alivio sintomático, evitar agravar la fuga, y permitir un cierre de la fístula; reponer pérdidas <span class="SpellE">hidroelectrolíticas</span>, y prevenir la desnutrición <a href="#7"><sup>(7)</sup></a>. Se basa en la teoría de que si se disminuye el flujo de quilo, se permitirá el cierre espontáneo de la fístula, e incluye: colocación de un drenaje que deberá permanecer bajo succión continua, reposo, vendaje compresivo (en ciertos casos), intervención nutricional y algunos consideran el uso de fármacos tales como los análogos de <span  class="SpellE">somatostatina</span><span class="GramE">.<a href="#7"><sup>(</sup></a></span><sup><a  href="#7">7,</a><a href="#9">9,</a><a href="#11">11)</a></sup><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Se puede intentar un manejo conservador cuando el volumen del drenaje es bajo o disminuye con el tiempo, y si el sitio de incisión se encuentra sano con dietas bajas en ácidos grasos de cadena larga suplementadas con triglicéridos de cadena media y/o nutrición parenteral total <sup><a  href="#1">(1</a><span class="GramE"><a href="#1">,</a><a href="#9">9,10,</a><a  href="#13">13,14</a></span><a href="#13">)</a></sup>. Se considera entonces que la intervención nutricional es la base del tratamiento de primera línea. <sup><a  href="#3">(3,</a><a href="#7">7)</a></sup>. En 80% de los casos, la fístula se cierra. <a href="#9"><sup>(9)</sup></a><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La nutrición parenteral total (NPT) debe iniciarse cuando el volumen total de la fuga excede los 1000 ml en el tercer día postoperatorio. Cuando el volumen del drenaje es de &lt;10 ml/día, se puede descontinuar la NPT. Si no hay mejoría o resolución, se debe realizar una re-exploración.</span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a  href="art22v32n2.htm#8"><sup>(8)</sup></a></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> El manejo conservador debe de limitarse a un periodo máximo de 30 días.&nbsp;<a href="#9"><a href="#8"><sup></sup></a><sup>(9)</sup></a><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     ]]></body>
<body><![CDATA[<p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Kadota</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> et al <a href="#14"><sup>(14)</sup></a> utilizan terapia con presión negativa como opción en fístulas de quilo posteriores a disección de cuello.<o:p></o:p></span></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Recubren y sellan la herida con vendajes para luego aplicar presión <span class="SpellE">subatmosférica</span>. Sin embargo, su uso es incierto en fístulas de alto volumen que drenan más de 1000 <span  class="SpellE">mL</span> de fluido por día. Consideran que en pacientes seleccionados puede ser una buena opción cuando el tratamiento conservador falla.<o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">La <span class="SpellE">somatostanina</span> o sus análogos se han utilizado para mejorar la efectividad del tratamiento conservador. <span class="SpellE">Neveuc</span> et al reportan 3 casos de pacientes con fístulas de quilo postoperatorias (torácicas y abdominales) donde se les colocó un drenaje de la cavidad ocupada por el quilo hasta total recuperación. Iniciaron tratamiento con ácidos grasos de cadena media y nutrición parenteral total, disminuyendo el flujo linfático. Al no obtener la mejoría esperada, iniciaron tratamiento con <span class="SpellE">somatostatina</span> 0.1 <span  class="SpellE">mg</span> subcutáneo c/8 horas donde lograron observar respuesta a los 4 y 5 días para posterior retiro de drenaje y egreso. <a href="#1"><sup>(1)</sup></a><o:p></o:p></span></p>     <div style="text-align: justify;"></div>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">En casos en que no funciona un tratamiento conservador, o en casos no aptos, se puede considerar una intervención quirúrgica. Sus indicaciones varían según autores e instituciones. Algunos consideran la intervención quirúrgica cuando se drena &gt;1 litro de quilo por día, cuando hay fallo de cierre de la fístula luego de 2-3 semanas de tratamiento conservador, cuando hay complicaciones presentes ante el riesgo de mayores complicaciones a causa de la fístula, o si el paciente se deteriora. <a href="#7"><sup>(7)</sup></a> Kassel et al <a href="#15"><sup>(15)</sup></a> recomiendan realizar una intervención quirúrgica en pacientes con drenaje superior a 500ml/día después de una semana de tratamiento médico, en caso de drenaje de bajo gasto persistente, o por aparición de complicaciones. Por otro lado, <span class="SpellE">Spiro</span> et al <a href="#16"><sup>(16)</sup></a> proponen como criterio quirúrgico un drenaje superior a 600ml/día.<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Conclusiones:<o:p></o:p></span></b></p>     <p style="text-align: justify;" class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Las fístulas de quilo son una complicación rara pero <span class="SpellE">morbida</span> de la cirugía de disección de cuello principalmente izquierdo. El manejo conservador con dietas libres de carbohidratos y ricas en proteínas y TG de cadena media <span class="GramE">son</span> un abordaje barato, sin complicaciones serias y que ha demostrado tener éxito en la mayoría de los casos evitando así la morbilidad del uso de nutrición parenteral total y una nueva reintervención quirúrgica.<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;"></span></b></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <p class="MsoNormal"><b style=""><span  style="font-size: 11pt; font-family: Verdana;">Bibliografía<o:p></o:p></span></b></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="1"></a>1. <span  class="SpellE">Neveuc</span>, R., Fernández, R., <span class="SpellE">Buchcholtz</span>, M., González, M., Rodríguez, J. C., Trujillo, C., et al. (2006). Manejo conservador de la fístula quilosa postoperatoria con <span class="SpellE">somatostatina</span>. Revista Chilena de Cirugía, 58 N3, 219-223.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635298&pid=S1409-0015201500020002200001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="2"></a>2. <span  class="SpellE">Garcia</span>, G., Aguilar, C., Murguía, R. y Espinosa, P. (2005). Manejo conservador de fístula linfática posquirúrgica, (73). México: Cirugía y Cirujanos.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635300&pid=S1409-0015201500020002200002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="3"></a>3. <span  class="SpellE">Tessier</span>, D. &amp; <span class="SpellE">Geibel</span>, J. (2013). <span  class="SpellE">Chyle</span> <span class="SpellE">Fistula</span>.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635302&pid=S1409-0015201500020002200003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="4"></a>4. <span  class="SpellE">Heffner</span>, J. E., <span class="SpellE">Sahn</span>, S. &amp; Geraldine, F. (2014, Jan). </span><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Etiology, clinical presentation and diagnosis of <span class="SpellE">chylothorax</span>.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635304&pid=S1409-0015201500020002200004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="5"></a>5. Van <span class="SpellE">Wyk</span>, F. C. &amp; Meyers, A. D. (Mar, 2014). <span class="SpellE"><span class="GramE">Chylous</span></span><span  class="GramE"> Fistula of the Neck.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635306&pid=S1409-0015201500020002200005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></span><o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="6"></a>6. <span  class="SpellE">Tijerina</span>, O., Elizondo, R., Ruiz, R., Ortegón, E. y Guzmán, S. (2007). Morfología del conducto torácico y su importancia clínica, l 9(35), 72-76.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635308&pid=S1409-0015201500020002200006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="7"></a>7. <span  class="SpellE">McCray</span>, S. &amp; <span class="SpellE">Rees</span>, C. (2011, <span  class="SpellE">April</span>). </span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US">Nutritional Management of <span class="SpellE">Chyle</span> Leaks: An Update. Nutrition Issues in Gastroenterology, 94, 12-32.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635310&pid=S1409-0015201500020002200007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a name="8"></a>8. Lee, L. T., <span class="SpellE">Poon</span>, C. K., Cheng, C. S. &amp; Wong, Y. K. (2008). <span class="GramE">Management of <span class="SpellE">chylous</span> leakage following neck dissection-cases report.</span> <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Taiwan</st1:place></st1:country-region>, J Dent <span class="SpellE">Sci</span>, 3, 57-61.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635312&pid=S1409-0015201500020002200008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="PT-BR"><a name="9"></a>9. López, M. J<span class="GramE">.,</span> Fernández, M. T., <span class="SpellE">Outeiriño</span>, E., Alvarez, P., <span  class="SpellE">Pinal</span>, I. <span class="GramE">e</span> Iglesias, D. (2010). </span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fístula Linfática cervical: Manejo conservador, (<span class="SpellE">Vol</span> 25). España: Nutrición Hospitalaria. p. 1041-1044.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635314&pid=S1409-0015201500020002200009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a  name="10"></a>10. Heffner, J. E., <span class="SpellE">Sahn</span>, S. &amp; Finlay, G. (2014, Jan). <span class="GramE">Management of <span  class="SpellE">chylothorax</span>.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635316&pid=S1409-0015201500020002200010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></span><o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a  name="11"></a>11. <span class="SpellE">Vassallo</span>, M., <span  class="SpellE">Sánchez</span>, N. &amp; <span class="SpellE">Huncal</span>, S. (2010). </span><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Quilorragia</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> por fístula del conducto torácico: Tratamiento conservador mixto. Reporte de un caso y revisión de la literatura. Revista de la Facultad de Medicina de Caracas, Venezuela, 33.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635318&pid=S1409-0015201500020002200011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="12"></a>12. Hurtado, L., <span class="SpellE">Basurto</span>, E. &amp; Ortega, C. (2011). Disección radical de cuello. Evidencias y recomendaciones. Catálogo maestro de guías de práctica clínica. México: Consejo de Salubridad General. p. 3-32.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635320&pid=S1409-0015201500020002200012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span class="GramE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a  name="13"></a>13. Van <span class="SpellE">Wyk</span>, F. C. &amp; Meyers, A. (2014, Mar).</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"> <span  class="SpellE"><span class="GramE">Chylous</span></span><span  class="GramE"> Fistula of the Neck Treatment and Management.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635322&pid=S1409-0015201500020002200013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></span><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="14"></a>14. <span  class="SpellE">Kadota</span>, H., <span class="SpellE">Kakiuchi</span>, Y. &amp; <span class="SpellE">Yoshida</span>, T. (2012). </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"  lang="EN-US">Management of <span class="SpellE">chylous</span> fistula after neck dissection using negative-pressure wound therapy: A preliminary report. Laryngoscope, 122(5), 997-999.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635324&pid=S1409-0015201500020002200014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     <!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a  name="15"></a>15. <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Kassel</st1:place></st1:city>, R. N., <span class="SpellE">Havas</span>, T. E. &amp; <span  class="SpellE">Gullane</span>, P. J. (1987). <span class="GramE">The use of topical tetracycline in the management of persistent <span class="SpellE">chylous</span> fistulae.</span> <span class="GramE">J <span class="SpellE">Otolaryngol</span>.</span> 16(3), 174-178.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635326&pid=S1409-0015201500020002200015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p>     ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;" lang="EN-US"><a  name="16"></a>16. Spiro, J. D., Spiro, R. H. &amp; Strong, E. W. (1990). <span class="GramE">The management of <span class="SpellE">chyle</span> fistula.</span> </span><span class="SpellE"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Laryngoscope</span></span><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">. 100(7), 771-774.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=635328&pid=S1409-0015201500020002200016&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><o:p></o:p></span></p> <span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="1_"></a><a  href="#4_">1</a> Médico residente Cirugía General. Hospital México<o:p></o:p></span>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="2_"></a><a  href="#5_">2</a>. Jefe. U. Endocrino Quirúrgico. Servicio Cirugía General. Hospital México. San José. Costa Rica<o:p></o:p></span></p>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><a name="3_"></a><a  href="#6_">3</a> Médico asistente especialista. U. Endocrino Quirúrgico. Servicio Cirugía General. Hospital México.    <br> </span></p>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></p> <hr style="width: 100%; height: 2px;">     <div style="text-align: center;"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Recibido para publicación: 15/07/2015 Aceptado: 11/08/2015</span>    <br> </div>     <p class="MsoNormal"><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span><b><span  style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><o:p></o:p></span></b></p> </div>      ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<label>1</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Neveuc]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Buchcholtz]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[González]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Trujillo]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Revista Chilena de Cirugía]]></source>
<year>2006</year>
<volume>58</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>219-223</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<label>2</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Garcia]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Aguilar]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Murguía]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Espinosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manejo conservador de fístula linfática posquirúrgica]]></source>
<year>2005</year>
<volume>73</volume>
<publisher-name><![CDATA[Cirugía y Cirujanos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<label>3</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tessier]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Geibel]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-name><![CDATA[Chyle Fistula]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<label>4</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Heffner]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sahn]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Geraldine]]></surname>
<given-names><![CDATA[F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2014</year>
<month>, </month>
<day>Ja</day>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<label>5</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Van Wyk]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Meyers]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Chylous Fistula of the Neck]]></source>
<year>Mar,</year>
<month> 2</month>
<day>01</day>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<label>6</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tijerina]]></surname>
<given-names><![CDATA[O]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Elizondo]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ruiz]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortegón]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guzmán]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Morfología del conducto torácico y su importancia clínica]]></source>
<year>2007</year>
<volume>9</volume>
<page-range>72-76</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<label>7</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[McCray]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rees]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nutritional Management of Chyle Leaks: An Update]]></article-title>
<source><![CDATA[Nutrition Issues in Gastroenterology]]></source>
<year>2011</year>
<month>, </month>
<day>Ap</day>
<volume>94</volume>
<page-range>12-32</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<label>8</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lee]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. T]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Poon]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. K]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cheng]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wong]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y. K]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Management of chylous leakage following neck dissection-cases report]]></article-title>
<source><![CDATA[Taiwan, J Dent Sci]]></source>
<year>2008</year>
<volume>3</volume>
<page-range>57-61</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<label>9</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. J]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. T]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Outeiriño]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alvarez]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pinal]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Iglesias]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fístula Linfática cervical: Manejo conservador]]></source>
<year>2010</year>
<volume>25</volume>
<page-range>1041-1044</page-range><publisher-name><![CDATA[Nutrición Hospitalaria]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<label>10</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Heffner]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sahn]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Finlay]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Management of chylothorax]]></source>
<year>2014</year>
<month>, </month>
<day>Ja</day>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<label>11</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Vassallo]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez]]></surname>
<given-names><![CDATA[N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Huncal]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Quilorragia por fístula del conducto torácico: Tratamiento conservador mixto]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de la Facultad de Medicina de Caracas]]></source>
<year>2010</year>
<volume>33</volume>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<label>12</label><nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hurtado]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Basurto]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortega]]></surname>
<given-names><![CDATA[C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Disección radical de cuello. Evidencias y recomendaciones: Catálogo maestro de guías de práctica clínica]]></source>
<year>2011</year>
<page-range>3-32</page-range><publisher-name><![CDATA[Consejo de Salubridad General]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<label>13</label><nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Van Wyk]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Meyers]]></surname>
<given-names><![CDATA[A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Chylous Fistula of the Neck Treatment and Management]]></source>
<year>2014</year>
<month>, </month>
<day>Ma</day>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<label>14</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kadota]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kakiuchi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Y]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Yoshida]]></surname>
<given-names><![CDATA[T]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Laryngoscope]]></source>
<year>2012</year>
<volume>122</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>997-999</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<label>15</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kassel]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. N]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Havas]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gullane]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The use of topical tetracycline in the management of persistent chylous fistulae]]></article-title>
<source><![CDATA[J Otolaryngol]]></source>
<year>1987</year>
<volume>16</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>174-178</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<label>16</label><nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Spiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Spiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. H]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Strong]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. W]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The management of chyle fistula]]></article-title>
<source><![CDATA[Laryngoscope]]></source>
<year>1990</year>
<volume>100</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>771-774</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
